Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie możliwości ubiegania się gmin o dofinansowanie budowy lokali mieszkalnych oraz wypowiadaniu umów najmu

   Szanowny Panie Ministrze! Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 11 września 2006 r. orzekł, że art. 18 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego jest niezgodny z Konstytucją RP. Dla gmin wyrok oznacza konieczność wydatkowania dodatkowych środków finansowych na mieszkalnictwo, która ogranicza tym samym możliwości gmin wywiązywania się z innych obowiązków ustawowych. Od 19 września 2006 r. gminy zobowiązane do wypłaty odszkodowań w pełnej wysokości, tj. czynszu, jaki właściciel mógłby uzyskać za wynajem mieszkania na wolnym rynku i opłaty niezależnie od właściciela, których były najemca nie płaci. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że trwają prace nad ustawą o finansowym wsparciu budownictwa dla najuboższych. Zgodnie z projektem, gminom będzie udzielane wsparcie finansowe na pokrycie części kosztów związanych z budową nowych lokali socjalnych. W skierowanym do mnie piśmie z dnia 26.09.2006 r. Prezydent Miasta Torunia wskazuje, że celowym i społecznie uzasadnionym jest dofinansowanie przez budżet państwa budowy przez gminy nie tylko lokali socjalnych, ale również lokali mieszkalnych. Takie rozwiązanie umożliwiłoby gminom podjęcie działań w celu poprawy efektywności gospodarowania posiadanymi zasobami mieszkaniowymi poprzez m.in. zasiedlenie nowowybudowanych pełnostandardowych lokali mieszkalnych najemcami wywiązującymi się regularnie z ciążących na nich jako najemcach obowiązków. Zwolnione w ten sposób lokale mieszkalne, nierzadko o standardzie niższym niż nowowybudowanych socjalnych, przeznaczone zostałyby na lokale socjalne. Jednocześnie - jak proponują samorządowcy - gmina otrzymując wsparcie z budżetu państwa na budowę lokali przeznaczonych do wynajmowania na czas nieoznaczony, zobowiązana byłaby do wskazania w istniejącym zasobie stanowiącym jej własność odpowiedniej liczby powierzchni użytkowej lokali socjalnych. Należy podkreślić, że obowiązujące obecnie rozwiązania wzbudzają u najemców - zajmujących niejednokrotnie lokale o bardzo niskim standardzie - wysokie poczucie niesprawiedliwości, skoro lokatorzy nieuiszczający opłat za korzystanie z lokalu, uprawnieni są do pełnostandardowych technicznie, nowych lokali socjalnych. Sytuacja ta powoduje, że część najemców gminnych lokali przestaje uiszczać należne opłaty uważając, że najlepszym sposobem poprawienia warunków mieszkaniowych jest niepłacenie czynszu, uzyskanie wyroku o eksmisji i prawa do lokalu socjalnego.    Należy też zauważyć, że w przypadku najmu lokali mieszkalnych na wolnym rynku, rodziny spełniające odpowiednie kryterium dochodowe uprawnione są do otrzymania od gminy dodatków mieszkaniowych. Rodziny te nie są uprawnione do otrzymania lokalu socjalnego z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego progu dochodów, przy jednoczesnej niemożności poniesienia ciężaru finansowego związanego z zamieszkiwaniem w Towarzystwie Budownictwa Społecznego lub na zasadzie lokatorskiego prawa do lokalu. Niemałe w skali roku kwoty przeznaczone na wypłatę dodatków mieszkaniowych, obciążające gminę, nie są rozwiązaniem systemowym, a doraźną pomocą gminy, nierozwiązującą istniejącego problemu mieszkaniowego tych rodzin. Przy rozwiązaniu systemowym - jak proponują samorządowcy - kwoty te mogłyby być przeznaczane przez gminę na budownictwo nie tylko socjalne, ale również na budowę lokali mieszkalnych, w równym stopniu wspieraną z budżetu centralnego.    Mając na uwadze efektywne wywiązywanie się gminy ze swoich ustawowych obowiązków zakreślonych przez obowiązujący porządek prawny, samorząd proponuje, aby wprowadzić do ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, zmiany umożliwiające wypowiadanie umów najmu tym rodzinom, których uzyskiwane dochody pozwalają na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, np. na zasadzie lokatorskiego prawa do lokalu lub najem lokalu mieszkalnego w Towarzystwie Budownictwa Społecznego.    Panie Ministrze:    - Jak Pan ocenia proponowany zakres zmian w pracach nad ustawą o finansowym wsparciu budownictwa dla najuboższych oraz w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego?    - Czy istnieje realna możliwość, że w pracach Rządu zostanie uwzględniona inicjatywa legislacyjna w zakresie proponowanych wyżej zmian w pracach nad ustawą o finansowym wsparciu budownictwa dla najuboższych i średnio uposażonych oraz w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego?    - Jakie Pan Minister widzi rozwiązania problemu narastającego wobec poczucia niesprawiedliwości społecznej wśród najemców i ich rodzin, którzy często dużym wysiłkiem finansowym uiszczają opłaty za korzystanie z lokalu i jednoczesnego promowania przez gminę nieprawidłowych postaw społecznych poprzez wynajmowanie nowych lokali pełnostandardowych lokatorom nie uiszczającym należności za korzystanie z lokalu mieszkalnego?    Poseł Tomasz Lenz    Toruń, dnia 15 listopada 2006 r.