Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie wypełniania przez prezesów sądów apelacyjnych, okręgowych i rejonowych ankiet bezpieczeństwa osobowego

   Ministerstwo Sprawiedliwości zażądało, by prezesi sądów okręgowych w terminie do 1 lutego br., a prezesi sądów rejonowych do 15 lutego wypełnili i przesłali ankiety bezpieczeństwa osobowego. Oznacza to poddanie ich postępowaniu sprawdzającemu służb specjalnych. Powyższe żądanie wywołało zdumienie i gwałtowne protesty w środowisku sędziowskim. W ankiecie zawarte zostały m.in. pytania o dane personalne i wszelkie źródła utrzymania osoby sprawdzanej, dane jej rodziców, rodzeństwa i dzieci, a także jej małżonka i jego rodziców oraz rodzeństwa. Pyta się również o adres pobytu członków rodziny poza granicami kraju, o ewentualną współpracę ze służbami specjalnymi w latach 1994-1990, karalnością, o stan zdrowia psychicznego, używanie narkotyków oraz alkoholu. Żąda się również podania miejsc pracy w ostatnich 10 latach oraz stanu zadłużenia osoby sprawdzanej i jej małżonka. Ankieta zawiera również pytania o udziały w firmach prowadzących działalność gospodarczą oraz dokładne dane dotyczące pobytu za granicą, a także o ewentualne kontakty z zagranicznymi służbami specjalnymi.    Wypełnienie i przesłanie ankiety jest warunkiem uzyskania przez prezesów sądów dostępu do informacji oznaczonych klauzulą ˝ściśle tajne˝. Wprawdzie odmowa wypełnienia ankiet nie grozi prezesom sądów ich odwołaniem lub innymi konsekwencjami, gdyż nie mogą oni być odwołani bez zgody zgromadzenia ogólnego sędziów okręgów, to jednak przy ubieganiu się o to stanowisko na następną kadencję muszą mieć poparcie ministra. Jest to nowa, specyficzna forma wywierania nacisku na prezesów sądów przez Ministerstwo Sprawiedliwości i służby specjalne. Środowiska sędziowskie mają wątpliwości, czy żądania ministerstwa są zgodne z Konstytucją RP i ustawą o ochronie danych osobowych. Wielu zainteresowanych uważa, że o ich losie, karierze zawodowej decydować będą służby specjalne, że jest to jeszcze jedna forma weryfikacji sędziów, nowa lustracja i dekomunizacja. Wielu z nich było na początku lat dziewięćdziesiątych weryfikowanych i to powinno być warunkiem dopuszczenia ich do informacji ściśle tajnych.    Stąd moje pytania do pani minister:    1. Jakie przesłanki kierowały ministerstwem, by na sugestię służb specjalnych żądać od prezesów sądów wypełniania ankiet bezpieczeństwa osobowego?    2. Kto zapewni zainteresowanym poufność zawartych w ankiecie danych, jeśli dziś niektóre środki masowego przekazu publikują materiały z klauzulą ˝ściśle tajne˝?    3. Czy zakres pytań zawartych w ankiecie nie wykracza poza ustawę o ochronie danych osobowych i ustawę konstytucyjną?    4. Czy jeżeli służby specjalne uznają, że odpowiedzi na niektóre pytania są mało wiarygodne lub niepełne, na ich wniosek minister sprawiedliwości będzie sugerował walnym zgromadzeniom sędziów odwołanie takich prezesów ze stanowisk, gdyż nie będą oni dopuszczeni do informacji ˝ściśle tajnych˝?    Z poważaniem    Poseł Andrzej Słomski    Kielce, dnia 31 stycznia 2000 r.