Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie nowo projektowanej instytucji prawa cywilnego służebności przesyłu

   Szanowny Panie Ministrze! W Ministerstwie Sprawiedliwości przygotowany został projekt ustawy nowelizującej Kodeks cywilny. W projekcie znajduje się propozycja wprowadzenia do Kodeksu cywilnego unormowań dotyczących tzw. służebności przesyłu. Rozumiejąc intencję projektodawców odnoszącą się do uwzględnienia zmieniających się realiów gospodarczych, pragnę przedstawić kilka zastrzeżeń dotyczących proponowanych zmian. Otóż w toku pracy poselskiej niejednokrotnie stykałem się ze sporami, pomiędzy właścicielami nieruchomości a przedsiębiorstwami energetycznymi, dotyczącymi naruszenia prawa własności. Sztandarowym przykładem takiej sytuacji jest sprawa osoby z mojego okręgu wyborczego, mieszkającej w powiecie piaseczyńskim. Pod koniec lat 70., na nieruchomości będącej jej własnością, na mocy decyzji administracyjnej wydanej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczeń, bez zgody właściciela, wybudowano dwa słupy energetyczne linii Warszawa-Kozienice-Mory. Zawłaszczenie to nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, gdyż wbrew ustawie nie wywłaszczono tej części nieruchomości, która straciła swoją wartość użytkową. Ze względu na ówczesną sytuację polityczną kwestionowanie decyzji administracyjnych nie było możliwe i narażało skarżącego na różne formy represji. Zmiana ustroju politycznego nie wpłynęła na sytuację właściciela nieruchomości. W 1993 r. bez jego wiedzy zainstalowano nowoczesną linię światłowodową o przepustowości 38 mln łączy. Obecnie jest ona eksploatowana przez prywatną firmę. W 2000 r. właściciel nieruchomości wystąpił do Polskich Sieci Energetycznych z wnioskiem o uregulowanie statusu prawnego spornej części jego działki. Niestety, mimo woli porozumienia, jaką przedstawiał, do ugody nie tylko nie doszło, ale Polskie Sieci Energetyczne, będąc całkowicie nieuprawnione, nie posiadały przecież tytułu własności, wystąpiły do władz gminy o zmianę przeznaczenia nieruchomości z usługowo-budowlanej na rolną. Obecnie spór toczy się przed sądem. PSE domagają się zasiedzenia służebności gruntowej.    Wyżej opisana sprawa nie jest problemem jednostkowym, w podobnej sytuacji w całej Polsce znajdują się setki właścicieli. Dlatego też przedstawiony przez ministerstwo projekt nowelizacji K.c. budzi moje głębokie zaniepokojenie. Najważniejszą konsekwencją wprowadzenia zmian będzie znaczne ograniczenie swobody dysponowania nieruchomością przez właściciela. Występująca już teraz faktyczna nierówność stron - osoba fizyczna staje często wobec potężnego i zamożnego przedsiębiorstwa - pogłębi się.    Ponadto zachodzi obawa, że wprowadzenie nowych przepisów de facto zalegalizuje bezprawne działania przedsiębiorstw energetycznych w przeszłości.    W noweli nie ma mowy o realizacji celu publicznego przy ustanawianiu służebności przesyłu, w związku z tym można domniemywać, iż przedsiębiorcy w oparciu o nowe przepisy będą wymuszali na właścicielach gruntów realizację własnych, komercyjnych interesów.    Obowiązujące przepisy, zarówno Kodeks cywilny, jak i Kodeks postępowania administracyjnego, już obecnie przyznają szereg uprawnień umożliwiających realizowanie przedsięwzięć przez przedsiębiorstwa energetyczne, dlatego też nie wydaje się słuszne dalsze poszerzanie tego katalogu uprawnień. Poza tym nowe przepisy mogą naruszać art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Za taki właśnie przepis uważam tu przede wszystkim art. 3052 projektu.    W związku z powyższym kieruję do Pana następujące pytanie: Czy wobec przedstawionych wyżej wątpliwości nadal uznaje Pan za zasadną nowelizację Kodeksu cywilnego?    Łączę wyrazy szacunku    Poseł Artur Zawisza    Warszawa, dnia 27 lipca 2007 r.