Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie emitowania programów telewizji publicznej w systemie cyfrowym

      W odpowiedzi na interpelację nr 0202-1854/99 minister skarbu państwa stwierdza, co następuje:    Warunkiem pełnego zrealizowania misji telewizji publicznej jest powszechność dostępu programów publicznej telewizji. Teza powyższa znajduje swe uzasadnienie w ustawie z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (dalej zwanej u.r.t.), co wyraża dosłowne brzmienie art. 43 ust. 1 u.r.t. Powyższy przepis dotyczy ustawowego obowiązku rozprowadzania programów radiofonii i telewizji publicznej w sieciach kablowych przez operatorów tych sieci.    W momencie powstania ustawy, czyli w grudniu 1992 r., problematyka platform cyfrowych nie była brana pod uwagę przez ustawodawcę, ponieważ formuła platformy cyfrowej nie występowała w Polsce jako forma rozprowadzania programów radiowych bądź telewizyjnych. Minister skarbu państwa nie ma wątpliwości co do ducha i litery wspomnianej ustawy i stoi na stanowisku, że sygnał telewizji i radiofonii publicznej winien być powszechnie dostępny w każdej technice rozprowadzania. Dla realizacji instytucji prawnej publicznej radiofonii i telewizji nie ma znaczenia, jaka jest techniczna forma rozprowadzania jej programów. Rzecz w tym, by programy mediów publicznych nie były w żaden sposób ograniczane w dostępie do ich odbioru.    Dotychczasowa praktyka pokazuje, że art. 43 ust. 1 u.r.t. spełnia swoją funkcję poprzez realizację wspomnianego zapisu przez operatorów sieci kablowych. Nie istnieje powód, aby z chwilą pojawienia się nowej techniki rozprowadzania programu (nieznanej w chwili tworzenia u.r.t.) pojawiły się inne - odbiegające od ducha i litery ustawy - rozwiązania w tej dziedzinie. Należy podkreślić, że realizacja misji telewizji (i radiofonii) publicznej nie wyraża się w formie (w technice) rozprowadzania programów, co uwidacznia się w fakcie, że spółki publiczne radiofonii i telewizji nie są operatorami sieci kablowych - tym samym nie uczestniczą kapitałowo w tej formie rozprowadzania.    Stanowisko Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej zwaną: KRRT) z dnia 16 kwietnia br. nawiązuje do wyżej przedstawionych zagadnień twierdzeniem, że misja nadawcy publicznego zawarta w u.r.t. musi być realizowana w obszarze nowych technologii. Dziwi więc sugerowanie ograniczania takiego dostępu poprzez popieranie planu Zarządu i Rady Nadzorczej TVP SA objęcia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ˝Canal+Cyfrowy˝. Wypada mieć nadzieję, że grupa robocza, powołana przez ministra skarbu państwa i przewodniczącego KRRT, wznowi prace dotyczące funkcji telewizji (i radiofonii) publicznej w zakresie sposobów jej rozprowadzania. Z ubolewaniem należy skonstatować, że prace tej grupy zostały zawieszone w styczniu br. przez przewodniczącego KRRT, który zobowiązał się, iż będzie ich organizatorem.    W odniesieniu do ostatnich rozmów przeprowadzonych przez ministra skarbu państwa z przewodniczącym KRRT Bolesławem Sulikiem należy stwierdzić, że teza przewodniczącego KRRT, iż w innych krajach telewizje publiczne są udziałowcami platform cyfrowych, mogłaby znaleźć swoje odbicie również w Polsce. Powstanie w Polsce narodowej platformy cyfrowej w pełni umożliwiłoby spółce TVP SA udział w niej bez obawy utraty swego potencjału na rzecz ryzykownego przedsięwzięcia z podmiotami komercyjnymi.    Jedynym państwem w Europie, gdzie telewizja publiczna jest udziałowcem komercyjnej platformy cyfrowej, jest Francja. Paradoksalnie partnerem francuskiej telewizji publicznej nie jest ˝Canal+˝, lecz TPS (Television Par Satelitte) - jego konkurent. Od ok. pół roku ˝Canal+˝ czyni intensywne starania o zmianę postanowień francuskiej ustawy o radiofonii i telewizji tak, by telewizja publiczna we Francji była dostępna na wszystkich platformach cyfrowych w tym kraju. Model angielski natomiast prawnie nakazuje obecność BBC na wszystkich możliwych nośnikach sygnału. Na drugim biegunie znajduje się Hiszpania, gdzie publiczna telewizja nie występuje na żadnej platformie cyfrowej i dostarcza swój sygnał we własnym zakresie.    Wobec powyższego należałoby rozpocząć rzeczywiste prace nad modelem narodowego operatora platformy cyfrowej w Polsce, a nie narażać spółkę TVP SA na przedsięwzięcie z operatorem komercyjnym takiej platformy.    Argument pana przewodniczącego KRRT, że nie należy prowadzić analogii pomiędzy operatorami kablowymi a operatorami platform cyfrowych, wydaje się nieuzasadniony. Polski ustawodawca bowiem rozgranicza pojęcie ˝rozprowadzania˝ i ˝rozpowszechniania˝ programu telewizyjnego bądź radiowego (por. art. 4 pkt 2 oraz art. 4 pkt 3 u.r.t.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że przesył sygnału z platformy cyfrowej jest - podobnie jak w sieci kablowej - techniką rozprowadzania programu, a nie jego rozpowszechniania. Poza tym kwestie interpretacji art. 43 ust. 1 u.r.t. zostały omówione wyżej.    Ostatnią kwestią, którą należy poruszyć, jest problematyka międzynarodowych uregulowań prawnych dotyczących działalności mediów elektronicznych. Polskę obowiązuje europejska konwencja o telewizji transgranicznej, która reguluje podstawowe sprawy dot. międzynarodowego (europejskiego) sposobu prowadzenia działalności medialnej. Zasadą przyjętą przez konwencję jest powierzenie nadzoru nad nadawcą rozpowszechniającym program właściwym organom państwa, gdzie nadawca ma swoją siedzibę. Polska zobowiązała się tę zasadę respektować, dlatego dziwią oświadczenia przewodniczącego KRRT wzywające do jej niestosowania. Z drugiej strony cytowana konwencja nie ogranicza kontroli treści programowych przez właściwe organy państwa, do którego program jest nadawany zgodnie z jurysdykcją tego państwa. Należy przypomnieć, że w Polsce organem właściwym do wspomnianej kontroli jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji.    Minister    Emil Wąsacz    Warszawa, dnia 25 maja 1999 r.