Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie pomocy rządowej dla rolników

   W nawiązaniu do interpelacji pana posła Jana Kulasa w sprawie pomocy rządowej dla rolników, przesłanej przy piśmie z dnia 5 lutego 1999 r. nr SPS-0202-1391/99, uprzejmie informuję, że znaczące pogorszenie się sytuacji dochodowej rolników spowodowały olbrzymie potrzeby rolnictwa i obszarów wiejskich wynikające nie tylko z wieloletnich zaniedbań, ale również z kryzysu w Rosji oraz notowanej na świecie i w Polsce dekoniunktury w rolnictwie. W programie działań resortu rolnictwa na 1999 r. w zakresie poprawy dochodowości przewiduje się realizację zadań, na które składają się: interwencja na rynku produktów rolno-spożywczych, ochrona granic, preferencyjne kredytowanie bieżących procesów produkcyjnych i regulacje podatkowe.    Podejmowane są wszechstronne działania na rzecz zagospodarowania nadwyżek produkcji i zahamowania spadku cen - szczególnie trzody chlewnej, bowiem na tym rynku wystąpiły największe zakłócenia. W dotychczasowym systemie interwencji na rynku rolnym za pośrednictwem Agencji Rynku Rolnego wprowadzono w 1999 r. zasadniczą zmianę polegającą na zastosowaniu systemu dopłat do skupowanego zboża konsumpcyjnego o określonych parametrach jakościowych, płatnych bezpośrednio rolnikom. Wstępnie zakłada się, że w okresie od sierpnia do grudnia br. dopłatami objęte zostaną 3 mln ton zbóż. Agencja stosuje i stosować będzie również w br. skup interwencyjny na rynku mięsa wieprzowego w wysokości 50 tys. ton, po cenach gwarantujących opłacalność produkcji trzody chlewnej, oraz zastosuje dopłaty do eksportu mięsa wieprzowego. Ostateczne rozstrzygnięcia odnośnie do zakresu działań interwencyjnych zostaną podjęte w trakcie - trudnych obecnie - konsultacji społecznych.    Dodatkowe środki, kierowane na interwencję na rynku rolnym, nie przyniosły oczekiwanych przez rolników efektów z powodu trudności w eksporcie produktów rolno-spożywczych wynikających z kryzysu w Rosji i stosowanych przez Unię Europejską coraz wyższych dopłat do mięsa wieprzowego i jego przetworów, a także znacznych darowizn produktów na rzecz Rosji ze strony UE i USA.    Polski handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w ciągu 11 miesięcy 1998 r. zamknął się wzrostem ujemnego salda obrotów do poziomu -796 mln USD (z -469 mln USD w 1997 r.) w wyniku spadku o 8,6% eksportu i niewielkiego wzrostu o 1,8% importu. Dodatnie saldo mieliśmy tylko z krajami byłego ZSRR, jakkolwiek było ono o 24,4% niższe niż w 11 miesiącach 1997 r. Wbrew twierdzeniom o wysokim napływie towarów z krajów CEFTA, saldo obrotów z krajami tego bloku poprawiło się o 9,5%, chociaż nadal było ujemne. Import z tych krajów dotyczył w znacznej części grup towarowych wrażliwych, jak: zboża, cukier, skrobia.    Saldo obrotów z Rosją, z wyjątkiem września 1998 r., utrzymuje się na dodatnim poziomie, jednak w ostatnich miesiącach jest wielokrotnie niższe (np. w styczniu i lutym przekroczyło +80 mln USD, a w październiku i listopadzie kształtowało się poniżej +10 mln USD). Spadek eksportu rolno-spożywczego w 1998 r. do Rosji sięga 27%, a w wiodącej grupie artykułów przetworzonych, ponad 30%. Największy spadek w porównaniu z 1997 r. dotyczył następujących produktów:    - różne przetwory spożywcze (ekstrakty, esencje, koncentraty kawy i herbaty, sosy i przyprawy) - o 39%    - cukry i wyroby cukiernicze - o 38,8%    - oleje roślinne i margaryny - o 23,4%    - czekolady i wyroby czekoladowe - o 22,7%    - wyroby mięsne i przetwory z mięsa i ryb - o 16,4%    - masło i sery - o 16,4%    - przetwory zbożowe i pieczywo cukiernicze - o 9,4%    Szacuje się, że w 1999 r., głównie z tytułu spadku eksportu, saldo obrotów artykułami rolno-spożywczymi z krajami byłego ZSRR ulegnie pogorszeniu w porównaniu z 1997 r. o około 318 mln USD. W tej sytuacji zadaniem pierwszoplanowym jest odbudowa polskiego eksportu na rynki wschodnie. Dlatego też wspólnie z grupą polskich przedsiębiorców rolnych zainteresowanych eksportem do Rosji artykułów rolnych i spożywczych, w dniach 21-22 lutego br. odbyłem rozmowy z rosyjskim ministrem rolnictwa i wyżywienia Federacji Rosyjskiej, przedstawicielami władz Moskwy, szefami rosyjskiej agencji rynku rolnego oraz kilkudziesięciu rosyjskich firm handlujących żywnością.    Uważam, że nawiązanie bezpośrednich kontaktów pomiędzy resortami rolnictwa obydwu krajów, a także przedsiębiorców umożliwi wprowadzenie na rynek rosyjski wiele małych i średnich firm, które będą eksportowały polską żywność. Temu celowi służyć będzie także zorganizowanie w ciągu najbliższych tygodni w Moskwie wystawy, na której polskie firmy przedstawią swoją ofertę eksportową i będą miały możliwość prowadzenia rozmów handlowych.    Uprzejmie informuję (i czyniłem to wielokrotnie), że w 1999 r. rozszerzony zostanie zakres ochrony granic przed nadmiernym importem towarów rolno-spożywczych, które mogą być produkowane w Polsce, a ich przywóz może zagrażać dochodom polskich producentów. Część regulacji ochronnych wprowadzono w styczniu br., tj.:    - Z dniem 15 stycznia br. rozszerzono listę towarów, które mogą być objęte dodatkowymi opłatami celnymi, o tytoń nieprzetworzony, skrobię kukurydzianą i nasiona roślin pastewnych. Lista nadal obejmować będzie podstawowe grupy produktów rolno-spożywczych, takich jak m.in.: drób żywy, mięso wołowe, wieprzowe i drobiowe, pszenicę, żyto, jęczmień, owies, ziarna rzepaku, mąkę pszenną, żytnią i żytnio-pszenną, skrobię ziemniaczaną, cukier, jaja, miód naturalny oraz inne przetwory spożywcze.    - Rada Ministrów podjęła decyzję o autopoprawce do ustawy o zasadach, warunkach i trybie nakładania opłat celnych dodatkowych na niektóre towary rolne przywożone z zagranicy, w rezultacie której zostałby skrócony termin, po którym mogą być wprowadzone w życie opłaty dodatkowe z 60 dni do 14 dni od ich opublikowania.    - Z dniem 1 stycznia br. podwyższono stawki celne dla niektórych towarów, w tym dla mięsa wieprzowego z 60% do 83,3% max 0,98 ECU/kg, słodu z 10% do 20%.    - Utrzymano w całości działania ochronne w imporcie kukurydzy paszowej z Węgier i Słowacji, koncentratu pomidorowego ze Słowacji, skrobi z Węgier i Słowacji oraz cukru z Czech i Słowacji.    - Skrócono do 1 miesiąca okres ważności licencji importowych na mięso wołowe, wieprzowe, drobiowe i pszenicę.    - Wprowadzono kwartalny podział kontyngentu na import mięsa wieprzowego, drobiowego, wołowego i pszenicy.    W celu obniżenia kosztów produkcji rolnej został powołany przez premiera Jerzego Buzka zespół ds. wsi, spośród ministrów resortów zaangażowanych w realizację zadań związanych z rolnictwem i obszarami wiejskimi, który wspólnie ze stroną związkową rolników rozpatruje propozycje rozwiązań w sprawach: paliw rolniczych i podatku VAT, zastosowania spirytusu bezwodnego do produkcji paliw, obniżenia podatku od nieruchomości dla podmiotów gospodarczych świadczących usługi dla rolnictwa, odstąpienia od obciążenia podatkiem od środków transportu samochodów będących własnością podatników podatku rolnego, wykorzystywanych w produkcji rolniczej i w zbycie własnych produktów rolnych, stosowania jednolitego kryterium dochodowego w działalności rolniczej, od którego zależy możliwość uzyskania świadczeń socjalnych (zasiłek rodzinny, stypendium, świadczenie pomocy społecznej), a także w sprawach giełd towarowych i domów składowych oraz kontraktacji produkcji rolniczej.    Pragnę przypomnieć, że w dniu 18 lutego 1999 r. Sejm RP przyjął przygotowaną przez Radę Ministrów Informację o sytuacji polskiej wsi ze szczególnym uwzględnieniem rolnictwa, w której obok charakterystyki stanu i występujących tendencji w rolnictwie i na obszarach wiejskich zostały przedstawione również kierunki działań na rzecz poprawy sytuacji w omawianych obszarach. Z uwagi na szeroki zakres zagadnień poruszonych przez pana posła pozwalam sobie przesłać materiały*), w których bardziej szczegółowo rozwinięte są tematy przedstawione w interpelacji. Są to:    - Sprawozdanie z działań Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w okresie od 31 października 1997 r. do 31 stycznia 1999 r. - Skutki i zamierzenia na 1999 r., zawierające obszerną informację na temat działań legislacyjnych,    - Zestawienie tabelaryczne polskiego handlu zagranicznego towarami rolno-spożywczymi w okresie styczeń-listopad 1997 i 1998 r.    Minister    Jacek Janiszewski    Warszawa, dnia 26 lutego 1999 r.