Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie przygotowania dzieci i młodzieży do życia rodzinnego w świetle programu edukacji przedstawionego przez pełnomocnika rządu ds. rodziny

   W odpowiedzi na interpelację z dnia 9 marca 1998 r. niniejszym prezentujemy stanowisko Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Rodziny co do wątpliwości zgłoszonych przez pana posła.    1. Art. 18 Konstytucji RP postanawia, że ˝rodzina jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej˝, a art. 48 orzeka, że ˝rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami...˝.    Podobne w treści są zapisy art. 16 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, w myśl której ˝rodzina jest naturalną i podstawową jednostką społeczeństwa ma prawo do ochrony ze strony społeczeństwa i Państwa˝ oraz art. 26 pkt 3, orzekającego, że ˝rodzice mają prawo do pierwszeństwa w wyborze nauczania, które ma być dane ich dzieciom˝.    Zatem zarówno według postanowień prawa krajowego, jak i międzynarodowego rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami i Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Rodziny prawo to zamierza w pełni szanować.    2. Prawdą jest, że ˝... część rodzin nie jest przygotowana do przekazania dzieciom wiedzy na tematy szeroko pojętego życia rodzinnego...˝. Niedyskusyjne jest również stwierdzenie, że ˝przykłady zachowań w codziennym życiu dorosłych członków... części rodzin także nie stanowią właściwych wzorców˝. Pan poseł określa te części jako duże lub bardzo duże. Określenia ˝duże˝ lub ˝bardzo duże˝ mają charakter względny, ponieważ brakuje wiarygodnych danych na temat skali zjawiska oraz liczbowego kryterium wyodrębniania poszczególnych grup.    Podobne zastrzeżenie odnosi się do wspomnianych w tekście ˝...kilku milionów rodzin nie przygotowanych do przekazywania swoim dzieciom wiedzy o życiu w rodzinie...˝. Przedstawione fakty prowadzą, zdaniem pana posła W. Olaka, do wniosku, ˝że szkoła powinna przejąć obowiązek przygotowania młodzieży do życia rodzinnego˝. Mamy wiele wątpliwości co do słuszności powyższego wniosku z następujących względów:    I. W myśl zacytowanych artykułów Konstytucji i Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka rodzice mają prawo do wychowywania według zasad przez nich uznawanych, a zadaniem szkoły jest wspomaganie rodziców w pełnieniu przez nich funkcji wychowawczej. Zatem szkoła winna współpracować z rodzicami, a nie przejmować ich roli. Jest to, naszym zdaniem, sprawa na tyle zasadna, że trudno z nią polemizować.    II. Jesteśmy w pełni świadomi wielkiej różnorodności, a jednocześnie bogactwa treści i form funkcjonowania polskich rodzin. Zdajemy sobie również sprawę z wpływu na wspomniane treści i formy stosunku do wiary i religijności. Z socjologicznych badań wpływu religijności na postawy i zachowania demograficzne i społeczne wynika pozytywny wpływ religijności na wielkość rodziny, jej stabilność oraz jakość wypełnianej funkcji wychowawczej. Istnieją podstawy do stwierdzenia, że wzorce życia rodzinnego oparte na społecznej nauce Kościoła nie są sprzeczne ze wzorcami uznawanymi przez rodziny innych wyznań czy też rodziny niewierzące, ponieważ są one zgodne z ogólnie przyjętymi normami społecznymi. Niemniej jednak program przygotowania do życia w rodzinie będzie realizowany zarówno przez organizacje świeckie, katolickie oraz innych wyznań, a rodzice będą mieli prawo dokonania określonego wyboru w zależności od własnych potrzeb.    Mając na względzie powyższe, nasza odpowiedź na kolejne pytania postawione przez pana posła W. Olaka brzmi następująco.    1. Premier nie zamierza powoływać kolejnych pełnomocników rządu. Uzasadnieniem negatywnej odpowiedzi jest fakt przyjęcia przez Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Rodziny zasad zgodnych z postanowieniami konstytucji oraz ogólnie przyjętymi normami społecznymi. Ponadto, ze względu na wspomnianą uprzednio różnorodność rodzin liczba powoływanych pełnomocników musiałaby być bardzo duża.    2. Program edukacji polskich rodzin będzie finansowany zarówno ze środków budżetowych państwa jak i z innych źródeł. Zakłada się udział samorządów terytorialnych oraz organizacji pozarządowych w finansowaniu projektowanych działań. Ustalenie wielkości środków będzie możliwe dopiero po przyjęciu szczegółowego programu.    3. Przygotowanie do życia w rodzinie stanowi jedno z naczelnych miejsc w dyskusjach nad projektem reformy edukacji, w których Biuro uczestniczy systematycznie i bardzo aktywnie. Edukacja seksualna w dyskutowanym projekcie nie jest najważniejszym elementem, ale jednym z wielu. Istnieje uzasadnione zapotrzebowanie na przygotowanie do życia w rodzinie przez nowoczesną szkołę, ale jego zadaniem ma być przygotowanie głównie do odpowiedzialnego rodzicielstwa, do właściwego pełnienia przez rodzinę jej licznych funkcji, do życia w miłości i poszanowaniu godności każdego człowieka. Cele edukacji seksualnej są znacznie uboższe w swej treści, stąd konieczność wprowadzenia uzupełnień. Nie wydaje się, że jakimkolwiek działaniem Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Rodziny dało podstawę do niepokoju, że rząd zamierza zrezygnować z edukacji seksualnej.    4. Niniejszym stwierdzamy, że obecny rząd ma na względzie interesy wszystkich, bez wyjątku rodzin, niezależnie od ich pozycji społecznej czy ekonomicznej. Główna troska o rodzinę wyraża się we wspomaganiu jej w pełnieniu licznych zadań oraz w zabezpieczeniu rodziny przed współczesnymi zagrożeniami.    Sekretarz stanu    Kazimierz Kapera    Warszawa, dnia 7 kwietnia 1998 r.