Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie braku środków finansowych w sądach na wysyłkę korespondencji

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z pismem z dnia 24 sierpnia 1999 r. nr SPS-0202-2351/99 uprzejmie przedstawiam odpowiedź na interpelację złożoną przez pana posła Grzegorza Woźnego w sprawie braku środków finansowych w sądach na wysyłkę korespondencji.    Podstawą złożonej interpelacji i sformułowanych w niej pytań pod adresem ministra sprawiedliwości stało się uznanie przez pana posła Grzegorza Woźnego nowych przepisów w sprawie doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym i w postępowaniu cywilnym za kolejną plagę, która dotknęła sądy w sensie organizacyjnych i finansowym.    Odnosząc się zatem do zawartych w interpelacji pytań, trzeba przede wszystkim stwierdzić, że założona w nich a priori negatywna ocena nowych przepisów nie odpowiada rzeczywistości. Przepisy te bowiem w części dotyczącej nadawania w placówkach pocztowych poleconych przesyłek za potwierdzeniem odbioru, a także zasad i trybu doręczania przez pocztę pism sądowych poszczególnym adresatom nie różnią się od regulującego poprzednio te kwestie rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 1970 r.    Nie można się też zgodzić z oceną, iż nowe przepisy spowodują wydłużenie postępowań sądowych. Zakłada się bowiem, że przepisy te powinny przynieść wręcz odwrotne rezultaty, a mianowicie znaczne przyspieszenie postępowania sądowego.    W nowych przepisach rozwiązaniami różniącymi się od dotychczasowych są jedynie te, które dostosowują zasady wysyłania pism sądowych za potwierdzeniem odbioru do wymogów i warunków określonych w przepisach pocztowych, mających charakter powszechnie obowiązujący. Przepisy takie zawiera rozporządzenie ministra łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (DzU nr 40, poz. 173). W tym akcie prawnym została bowiem wyrażona zasada, że świadczenie usług pocztowych, polegające na doręczaniu przesyłek listowych za potwierdzeniem odbioru, jest stosowane wyłącznie do przesyłek poleconych.    W tej sytuacji pomiędzy rozporządzeniem ministra łączności z dnia 15 marca 1996 r. a rozporządzeniem ministra sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 1970 r. w sprawie doręczania pism sądowych przez pocztę powstała kolizja, ponieważ to ostatnie rozporządzenie dopuszczało możliwość wysyłania pism sądowych za potwierdzeniem odbioru również w formie przesyłek zwykłych.    W związku z powyższym Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło w tym przedmiocie szereg różnych przedsięwzięć, m.in. odbyły się bezpośrednie spotkania przedstawicieli obu stron oraz prowadzona była wymiana poglądów w formie pisemnej. Jednakże działania te nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, to znaczy utrzymania status quo co do formy wysyłania pism sądowych przez pocztę.    Przesądził o tym fakt, że rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 1970 r. zostało wydane w zupełnie innych warunkach prawnych i ekonomicznych funkcjonowania Poczty. Natomiast wspomniane rozporządzenie ministra łączności oparte zostało na ustawie, która nowe warunki funkcjonowania Poczty Polskiej, jako państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, prawnie usankcjonowała i stworzyła podstawę do wydania przepisów o korzystaniu z usług pocztowych o charakterze powszechnym.    Kodeks postępowania karnego z dnia 6 czerwca 1997 r. w art. 141 nałożył na ministra sprawiedliwości obowiązek wydania, w porozumieniu z ministrem łączności, rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym (zarówno przez pocztę, jak i za pośrednictwem innych podmiotów). Stąd też w sytuacji, jaka została wyżej omówiona, rozporządzenie w części dotyczącej określenia trybu doręczania pism przez pocztę musiało uwzględniać mające charakter powszechnie obowiązujący pocztowe warunki wysyłania pism sądowych za potwierdzeniem odbioru, które zostały określone we wspomnianym rozporządzeniu ministra łączności z dnia 15 marca 1996 r. W konsekwencji powyższego powstała też potrzeba wydania w tym samym terminie nowego aktu wykonawczego do art. 131 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, w którym również należało uwzględnić w zakresie usług pocztowych w postępowaniu cywilnym omówione wyżej warunki wysyłania pism sądowych za potwierdzeniem odbioru.    O przygotowywaniu obu wyżej wymienionych rozporządzeń i o zmianach w wysyłaniu pism sądowych przez pocztę, jakie tymi rozporządzeniami zostaną wprowadzone, Ministerstwo Sprawiedliwości informowało prezesów sądów apelacyjnych i okręgowych już w dniu 5 listopada 1998 r. Ponadto niektóre sądy, które dysponowały niezbędnymi środkami budżetowymi, wysyłały pisma sądowe za potwierdzeniem odbioru w formie przesyłek poleconych już przed wejściem w życie przedmiotowych rozporządzeń.    Dokonana w Ministerstwie Sprawiedliwości analiza rocznego planu wydatków finansowych związanych z opłatami z tytułu usług pocztowych w sądach okręgowych woj. wielkopolskiego wskazuje, że wszelkie potrzeby w zakresie bieżącego funkcjonowania tych sądów są w budżecie resortu odpowiednio zabezpieczone. Mogą natomiast występować okresowe braki środków na rachunkach sądów, spowodowane nierytmicznym przekazywaniem transz w stosunku do ustalonego budżetu przez Ministerstwo Finansów.    Opisane przez pan posła Grzegorza Woźnego w jego interpelacji żmudne czynności biurowe, związane z przygotowaniem przesyłek do nadania ich na pocztę (dostarczenie każdego listu do biura podawczego, a stamtąd z powrotem do wydziału, a następnie na pocztę - kolejka do okienka), wynikają - jak można zauważyć- z niezbyt dobrej organizacji pracy.    Wszystkie sądy dysponują informacjami o możliwości ustalenia z właściwymi placówkami pocztowymi zasad współpracy przy stosowaniu obowiązujących przepisów o wysyłaniu pism sądowych przez pocztę. Ponadto Ministerstwo Sprawiedliwości jest informowane, że w niektórych sądach, np. w Sądzie Okręgowym w Krakowie, wprowadzany jest komputerowy system zapisu w książce nadawczej przesyłek poleconych. Ponieważ system ten w znakomity sposób przyspiesza proces przygotowania przesyłek pocztowych do wysłania, Ministerstwo Sprawiedliwości rozważy możliwość wprowadzenia takiej formy zapisu przesyłek poleconych w książce nadawczej również w innych jednostkach organizacyjnych sądownictwa.    Jak wyżej wspomniano, wysyłanie pism sądowych za potwierdzeniem odbioru w formie przesyłek poleconych powinno w dostrzegalnym wymiarze spowodować przyspieszenie postępowania sądowego. Takie zasady wysyłania przesyłek sądowych zapewniają lepszą skuteczność ich doręczenia. Są to bowiem przesyłki pokwitowane przy przyjęciu, wyodrębnione w przewozie pocztowym i doręczane za potwierdzeniem odbioru. Uzasadnione zatem jest przekonanie, że powyższy system obsługi pocztowej przesyłek poleconych, a ponadto możliwość wniesienia reklamacji powinny wyeliminować występujące dotychczas takie zjawiska, jak niedostarczanie sądom potwierdzenia odbioru psm sądowych wysyłanych w formie przesyłek zwykłych czy też zwracanie tych pism organom wysyłającym bez wyjaśnienia przyczyn niedoręczenia.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Janusz Niemcewicz    Warszawa, dnia 15 września 1999 r.