Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie emerytur tzw. najstarszego portfela

   W związku z przekazaną przy piśmie SPS-0202-3303/30 interpelacją posła Stanisława Misztala, dotyczącą wysokości świadczeń emerytalno-rentowych, pragnę przedstawić, co następuje:    W 1996 r. została ustawowo wprowadzona nowa cenowo-kosztowa formuła waloryzacji emerytur i rent, polegająca na podnoszeniu wysokości świadczeń z zastosowaniem wskaźnika waloryzacji określanego corocznie w ustawie budżetowej - ustalanego na podstawie przewidywanego na dany rok poziomu wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Jeżeli wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych przewidziany na dany rok w ustawie budżetowej wynosi co najmniej 10%, waloryzacji emerytur i rent dokonuje się dwukrotnie w ciągu roku - od 1 czerwca i od 1 września, natomiast przy wzroście poniżej 10% - waloryzacja dokonywana jest jednorazowo od 1 czerwca, tak też będzie w roku 2000.    Zasada ta została podtrzymana przepisami aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118, z późn. zm.). Ustawa ta zawiera także mechanizm korekcyjny - gdyby okazało się, że faktyczny wzrost cen towarów i usług w roku 2000 byłby wyższy od zakładanego w ustawie budżetowej, wówczas w następnym roku emeryci i renciści mogliby otrzymać wyrównanie zapewniające osiągnięcie zaplanowanego wzrostu świadczeń w stosunku do roku 1999.    Dodatki do emerytur i rent z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zostały zniesione z dniem 15 listopada 1991 r. na mocy ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent... (DzU nr 104, poz. 450, z późn. zm.) i nie przewiduje się ich przywrócenia w przyszłości. Wypłata dodatków na bieżąco nie jest zatem możliwa.Trybunał Konstytucyjny, badając tę sprawę, uznał za niezgodne z konstytucją odebranie dodatków tym osobom, które przed dniem 15 listopada 1991 r. miały już przyznane emerytury i renty wraz z dodatkami. Oznacza to, że rekompensat z tytułu zniesienia omawianych dodatków mogą oczekiwać jedynie osoby, które miały przyznane decyzją organu rentowego emerytury lub renty wraz z dodatkami przed dniem 15 listopada 1991 r.    Zasady wypłaty rekompensat dla osób uprawnionych zostały określone przepisami ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych dodatków lub wzrostów do emerytur i rent (DzU nr 30, poz. 164, z późn. zm.). Osoby uprawnione do rekompensat otrzymały w 1997 r. ze swoich organów rentowych stosowne zawiadomienia w tej sprawie.    Na podstawie cytowanej ustawy Rada Ministrów ustaliła przepisami rozporządzenia z dnia 9 grudnia 1999 r. w sprawie określenia trybu i harmonogramu wypłat rekompensat według kryterium wieku uprawnionych oraz zadań poszczególnych podmiotów odpowiedzialnych za realizację zobowiązań skarbu państwa wobec uprawnionych (DzU nr 102, poz. 1185) - harmonogram wypłat dla osób uprawnionych, według daty ich urodzenia.    Według wspomnianego harmonogramu (wspólnego dla pracowników sfery budżetowej oraz dla emerytów i rencistów) w 2000 r. wypłata obejmie osoby urodzone przed rokiem 1920 - aż do rocznika 1933, w 2001 r. wypłata obejmie osoby z roczników 1934-1940. W roku 2002 wypłata obejmie osoby z roczników 1941-1951, w roku 2003 roczniki 1952-1963, natomiast w roku 2004 roczniki 1964-1969 i roczniki dalsze.    Bank realizujący wypłatę (w tym przypadku PKO BP) powiadomi żyjące osoby uprawnione o możliwościach i dokładnym terminie odbioru rekompensaty.    Spadkobiercy osób uprawnionych do rekompensat będą mogli odebrać je w terminach wynikających z roku urodzenia zmarłej osoby uprawnionej, po przedstawieniu aktu zgonu osoby uprawnionej oraz prawomocnego postanowienia sądu o nabyciu spadku po tej osobie.    Na zakończenie pragnę podkreślić, że polityka socjalna państwa adresowana jest do ogółu naszego społeczeństwa, w tym także do emerytów i rencistów. Dzielić można jednak realnie jedynie tyle, ile zostało wypracowane. Emeryci i renciści w rozwiązaniach polityki społecznej nie są traktowani ani lepiej, ani gorzej niż inne grupy ludności. Z tego faktu nie wynika, że w naszym kraju nie występują zagrożenia ekonomiczne w wielu rodzinach, w tym także w rodzinach emerytów i rencistów. Zagrożeń tych nie da się jednak wyeliminować z dnia na dzień. Trwałe ich wyeliminowanie jest wprost uzależnione od dalszego dynamicznego rozwoju naszej gospodarki i związanego z nim wzrostu siły nabywczej zarówno wynagrodzeń, jak i świadczeń emerytalno-rentowych. Wyeliminowaniu tego zjawiska służy także wdrażana reforma ubezpieczeń społecznych.    Pragnę jednocześnie wyrazić nadzieję, że wraz ze wzrostem gospodarczym, jak i uporządkowaniem systemu ubezpieczeń społecznych w ramach wdrażanej reformy, obecnym emerytom i rencistom będzie się żyło lepiej i w mniejszym stopniu będą się borykać z problemami finansowymi, tak często obecnie występującymi.    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 22 lutego 2000 r.