Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie konieczności podjęcia działań w celu poprawy trudnej sytuacji rynków hurtowych

   Działając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, w porozumieniu z zainteresowanymi członkami Rady Ministrów, poniżej przedstawiam odpowiedź na interpelację posła Marka Kaczyńskiego w sprawie konieczności podjęcia działań w celu poprawy trudnej sytuacji rynków hurtowych.    Przyjęty w 1996 r. resortowy program budowy i rozwoju rynków hurtowych i giełd towarowych w swych założeniach przywidywał budowę nowoczesnej infrastruktury rynku rolno-spożywczego, której głównymi udziałowcami byliby producenci rolni bądź grupy producentów i ich związki oraz hurtownicy, przy znaczącym wsparciu samorządów. Producenci rolni, w tym grupy producentów działających na rynkach, mieli być głównymi beneficjentami z tytułu pominięcia znaczącego łańcucha pośredników.    W programie przewidziano również wsparcie kapitałowe spółek za pośrednictwem agencji rządowych, które obejmowały akcje za gotówkę bądź aport gruntów (AWRSP). Równocześnie w okresie organizowania spółek władze samorządowe, bądź wojewodowie, jednoznacznie deklarowały likwidację istniejących targowisk hurtowych działających w obrębie dużych aglomeracji miejskich, niespełniających podstawowych wymogów sanitarnych, przeciwpożarowych, stwarzających zagrożenia w ruchu drogowym oraz bezpieczeństwa osób i mienia, a także nieodpowiadające przepisom Prawa budowlanego.    Przy podejmowaniu decyzji o budowie rynków hurtowych, szczególnie o znaczeniu ponadregionalnym, budowanych od postaw, obok zgromadzenia znaczącego kapitału akcyjnego założono zaciągnięcie kredytów, które powinny być spłacane z przyszłych przychodów z dzierżawy stanowisk sprzedaży oraz wjazdu użytkowników.    Jednak zbyt żywiołowa forma budowy rynków hurtowych, wynikająca z przyjętego przez poprzednią koalicję PSL-SLD programu resortowego, bez wypracowania jednolitej koncepcji, braku prawidłowego nadzoru nad realizacją poszczególnych rynków, a szczególnie niezabezpieczenia środków finansowych na kontynuację programu w 1998 r. oraz braku sformalizowanych, wiążących ustaleń z samorządami dotyczących przeniesienia handlu hurtowego z prymitywnych targowisk na nowoczesne rynki hurtowe wywołały perturbacje ekonomiczne poszczególnych spółek.    Dlatego też, po głębokiej analizie rezultatów realizacji tamtego programu oraz uwzględniając wnioski NIK, przystąpiono do rekonstrukcji programu.    W dniu 2 marca 1999 r. Rada Ministrów przyjęła rządowy program budowy i rozwoju rynków hurtowych i Warszawskiej Giełdy Towarowej - I etap. Programem objęto 7 rynków (warszawski, łódzki, lubelski, wrocławski, gdański, poznański i śląski), w tym wsparcie finansowe w postaci objęcia akcji przez agencje rządowe zaadresowano do 4 (Warszawa, Wrocław, Lublin, Łódź). Są to rynki budowane od podstaw, spełniające wszystkie warunki dla tego rodzaju inwestycji, wynikające z przepisów prawa polskiego jak również unijnego. Wymienione rynki na realizację inwestycji zaciągnęły kredyty bankowe gwarantowane przez skarb państwa.    Sukcesywne uruchamianie rynków rozpoczęto od IV kwartału 1998 r. (Wrocław), a w końcu marca br. zostanie przekazany do użytku rynek lubelski. Wszystkie uruchamiane rynki napotykają na trudności z powodów omówionych wcześniej. Także w Białymstoku wystąpiły trudności, które zostały wywołane błędami w zakresie podejmowania decyzji gospodarczych jak i niedostateczną współpracą z samorządem miejskim, czego przykładem było późne podjęcie decyzji o likwidacji targowiska i równoczesna zgoda na budowę nowego.    Podjęte rozmowy z samorządami zmierzają do realizacji wcześniejszych ustaleń oraz do równego traktowania podmiotów w odniesieniu do przepisów prawnych związanych z wymogami przewidzianymi dla inwestycji rynkowych. Oznacza to, że tam gdzie zaangażowano znaczne nakłady finansowe ze środków publicznych na budowę nowoczesnej infrastruktury rynkowej, handel hurtowy będzie przenoszony na rynki hurtowe.    Problem zbywania akcji agencji rządowych regulują szczegółowe zapisy zarówno w programie resortowym jak i rządowym.    Zapisy te przestawiają się następująco:    1. W resortowym programie organizacji rynków hurtowych i giełd towarowych do 2000 r., zatwierdzonym przez ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej 17 lipca 1996 r.: ˝Po uruchomieniu tych przedsięwzięć akcje należące do agencji rządowych będą sukcesywnie przekazywane odpłatnie zorganizowanym grupom producentów rolnych według zasad określonych w statutach poszczególnych rynków hurtowych.    Podkreśla się, że z chwilą uruchomienia rynków akcje ARiMR będą odsprzedawane producentom i ich związkom oraz handlowcom, a wniesione środki finansowe wracać będą do budżetu˝.    2. W rządowym programie budowy i rozwoju rynków hurtowych i WGT, zatwierdzonym przez Radę Ministrów 2 marca 1999 r.: ˝Dotychczasowe uczestnictwo kapitałowe w rynkach hurtowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Agencji Rynku Rolnego, Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, władz lokalnych i samorządowych oraz samych producentów stanowi zabezpieczenie interesów producentów.    Dalsze wsparcie w ramach programu rządowego będzie zabezpieczeniem interesów producentów rolnych przy kolejnych emisjach akcji poszczególnych rynków hurtowych, mających na celu pozyskiwanie kapitału na ich dalszą budowę.    Po uruchomieniu rynków hurtowych (przy stabilnej pozycji ich funkcjonowania na rynku) akcje należące do agencji rządowych będą sukcesywnie przekazywane odpłatnie producentom rolnym, grupom producentów rolnych i ich związkom. Poza tym program zagwarantuje producentom rolnym, grupom producentów rolnych i ich związkom:    - pierwszeństwo w nabywaniu akcji poszczególnych spółek rynków hurtowych,    - pierwszeństwo do użytkowania powierzchni handlowej.    Resort rolnictwa dołoży starań, aby głównymi organizatorami i udziałowcami rynków hurtowych stali się producenci reprezentowani przez ich formy zorganizowane, związki branżowe, jak również reprezentanci organizacji kupieckich˝.    Szanowny Panie Pośle! Mając na uwadze występujące trudności niektórych rynków hurtowych, związane m.in. z koniecznością dokończenia rozpoczętych zadań inwestycyjnych, podjęto prace nad opracowaniem II etapu programu rządowego budowy i rozwoju rynków hurtowych.    W projekcie programu przewiduje się niezbędne środki na dokończenie rozpoczętych inwestycji i pełne uruchomienie rynków. Planuje się, że program ten obejmie kilka rynków hurtowych, w tym rynek białostocki. Przewiduje się, że program ten zostanie przedstawiony pod obrady Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów i Rady Ministrów w I kwartale br.    W związku z zaistniałą sytuacją na rynku białostockim niezbędne jest przygotowanie programu naprawczego, uwzględniającego włączenie w działania restrukturyzacyjne przedstawicieli władz samorządowych, wojewódzkich oraz samych handlowców i producentów rolnych. Ewentualne wsparcie rynku hurtowego w Białymstoku w ramach II etapu programu będzie uzależnione od przedstawienia realnych propozycji naprawczych przez władze spółki.    Pragnę poinformować również, że prezesi agencji rządowych zostali zobligowani do zapewnienia, poprzez swoich przedstawicieli w spółkach, szczególnej dbałości o zgodne z przepisami wykorzystanie środków publicznych na realizację inwestycji, a także do pełnej realizacji zapisów zawartych w programie rządowym dotyczących zbywania akcji.    Przekazując powyższe, dziękuję panu posłowi za zainteresowanie się problematyką rynków hurtowych, w tym szczególnie rynku białostockiego.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Andrzej Łuszczewski    Warszawa, dnia 14 lutego 2000 r.