Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie aktualizacji wyceny środków trwałych

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną interpelacją pana posła Andrzeja Umińskiego, przy piśmie SPS-0202-3645/00 z dnia 31 marca 2000 r., w sprawie aktualizacji wyceny środków trwałych, uprzejmie wyjaśniam:    Wydatki poniesione na nabycie środków trwałych służących prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej z reguły nie są kosztem uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia, lecz kosztem są odpisy amortyzacyjne dokonywane od wartości początkowej tych środków.    Odpisy amortyzacyjne, oprócz funkcji fiskalnej jako kosztu uzyskania przychodów w podatku dochodowym, spełniają także funkcję odtworzeniową zużywających się składników majątku.    W okresie wysokiej inflacji spowodowanej m.in. wzrostem cen dóbr inwestycyjnych następuje deprecjacja wartości majątku trwałego, a środki finansowe uzyskane z dokonanych odpisów amortyzacyjnych nie są wystarczające na odtworzenie majątku trwałego. Taka sytuacja występowała w latach 1990-1995, kiedy średnioroczny wzrost cen dóbr inwestycyjnych był stosunkowo wysoki (1990 - 581,0%, 1991 - 40,0%, 1992 - 20,5%, 1993 - 23,9%, 1994 - 24,8%, 1995 - 22,4%). W wymienionym okresie minister finansów trzykrotnie zarządzał aktualizację wyceny środków trwałych - w 1993 i 1994 r. aktualizację częściową oraz w 1995 r. szczegółową - wszystkich środków trwałych będących w ewidencji podatników na dzień 1 stycznia 1995 r. Od 1996 r. notowany jest wyraźny spadek cen dóbr inwestycyjnych, który w kolejnych latach wynosił: w 1996 - 17,0%, w 1997 - 13,7%, w 1998 - 9,3%, w 1999 - 6,0% oraz planowany na 2000 r. - 4,5%.    Z powyższego wynika, iż wygasa główna przesłanka do dokonywania aktualizacji wyceny środków trwałych w postaci wysokiej inflacji.    Począwszy od 2000 r. wprowadzone zostały rozwiązania, w znowelizowanej ustawie z dnia 20 listopada 1999 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w zmienionym rozporządzeniu ministra finansów z dnia 9 grudnia 1999 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, na mocy których podatnicy korzystają z wyższych stawek amortyzacyjnych oraz wyższych kwot (w miejsce 2500 zł obowiązuje kwota 3500 zł), umożliwiających zaliczenie wydatków poniesionych na nabycie składników majątku bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów.    Podwyższenie stawek amortyzacyjnych pozwala na zwiększenie odpisów amortyzacyjnych, zarówno od środków trwałych, będących w ewidencji podatników przed 1 stycznia 2000 r., jak i nabytych po tej dacie. Rozwiązania te między innymi miały na celu zrekompensowanie skutków braku aktualizacji wyceny środków trwałych.    Ponadto należy zwrócić uwagę na różne rozwiązania systemowe, obecnie obowiązujące w zakresie aktualizacji wyceny środków trwałych w systemie podatku dochodowego od osób prawnych i osób fizycznych.    W art. 22 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity z 2000 r. DzU nr 14, poz. 176) zapisana jest delegacja dla ministra finansów do określenia w drodze rozporządzenia trybu i terminu aktualizacji wyceny środków trwałych. Natomiast w art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 1993 r. nr 106, poz. 482 z późn. zm.) oprócz trybu i terminów zapisany jest warunek, po wystąpieniu którego minister finansów zarządza aktualizację wyceny środków trwałych. Tym warunkiem jest wskaźnik wzrostu cen nakładów inwestycyjnych w okresie trzech kwartałów roku poprzedzającego rok podatkowy w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego wyższy niż 10%.    W tej sytuacji minister finansów nie może wydać rozporządzenia określającego tryb i terminy aktualizacji wyceny środków trwałych, jeśli nie będzie spełniony warunek wzrostu cen dóbr inwestycyjnych, zapisany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Dotyczy to zarówno podatników opodatkowanych na podstawie ustawy o podatku dochodowych od osób prawnych, jak i podatników podatku dochodowego od osób fizycznych. W przeciwnym wypadku, gdyby zostały ustalone inne zasady aktualizacji wyceny środków trwałych dla podatników opodatkowanych na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, minister finansów naruszyłby konstytucyjną zasadę równości podmiotów wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP).    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jan Rudowski    Warszawa, dnia 5 kwietnia 2000 r.