Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie bariery kredytowej dla gmin w związku z dodatkowymi wydatkami na oświatę

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Jerzego Jaskierni z dnia 6 lipca br. w sprawie bariery kredytowej gmin w związku z dodatkowymi wydatkami na oświatę, uprzejmie pana marszałka informuję.    Parytet wysokości subwencji oświatowej określa ustawa z dnia 26 listopada 1999 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 (DzU nr 150, poz. 983). Zgodnie z art. 34 ust. 1 tej ustawy kwota przeznaczona na część oświatową subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego nie może być niższa niż 12,8% planowanych dochodów budżetu państwa. W ustawie budżetowej na rok 2000 kwota części oświatowej subwencji ogólnej określona została w wysokości 19 277 285 tys. zł. Z kwoty tej wyłączona została 1-procentowa rezerwa części oświatowej subwencji ogólnej. Pozostała kwota, zgodnie z art. 35 ww. ustawy, podzielona została między poszczególne gminy, powiaty i województwa według zasad ustalonych w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego (DzU nr 111, poz. 1284 i z 2000 r. nr 6, poz. 74).    Uprzejmie informuję pana marszałka, że środki na wdrożenie od 1 stycznia 2000 r. nowego wykazu stanowisk nauczycielskich w wyniku zmiany ustawy Karta nauczyciela oraz na 1-procentowy realny wzrost wynagrodzeń nauczycieli od dnia 1 stycznia br. ujęte zostały w części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego w wysokości określonej w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej z dnia 27 stycznia 2000 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej (DzU nr 6, poz. 74); zgodnie z § 1 pkt 2 tego rozporządzenia kwoty części oświatowej subwencji (SOi) zostały zwiększone wskaźnikiem 1,0401 (o 4,01%).    Zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (DzU z 1997 r. nr 56, poz. 357 ze zm.) w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 18 lutego 2000 r. (DzU nr 19, poz. 239) minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określił, w drodze rozporządzenia, wysokość minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego, szczegółowe zasady zaszeregowania nauczycieli, sposób obliczania wysokości stawki wynagrodzenia za jedną godzinę przeliczeniową, ogólne warunki przyznawania dodatku motywacyjnego, wykaz stanowisk oraz dodatkowych zadań i zajęć uprawniających do dodatku funkcyjnego - dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego.    Natomiast organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego, określa dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego (art. 30 ust. 6 Karty nauczyciela) w drodze regulaminu wysokość stawek dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, szczegółowy sposób obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i za godziny doraźnych zastępstw, a także wysokość i warunki wypłacania nagród i innych świadczeń, o ile nie zostały one określone w Karcie nauczyciela lub odrębnych przepisach w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego odpowiadały co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa w art. 30 ust. 3 i 4 Karty nauczyciela.    Ze wskazanych wyżej przepisów oraz w nawiązaniu do art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw wynika, że średnie wynagrodzenie nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego w 2000 r. kształtuje się następująco:    - nauczyciel stażysta - 1222 zł,    - nauczyciel kontraktowy - 1479 zł,    - nauczyciel mianowany - 1772 zł.    Przeprowadzone dotychczas prace analityczne wskazują jednak, że wynagrodzenia nauczycieli w wielu jednostkach samorządu terytorialnego ukształtowały się na poziomie wyższym, niż zakładano, co oznacza, że już w pierwszym roku wdrażania nowego systemu wynagradzania nauczycieli nastąpiło przyspieszenie planowanego na trzy lata wzrostu.    Obecnie trwają prace nad oszacowaniem skutków finansowych nowelizacji ustawy Karta nauczyciela. W oparciu o uzyskane wyniki podjęte zostaną stosowne działania mające na celu udzielenie pomocy finansowej dla jednostek samorządu terytorialnego w 2000 r. Natomiast wielkość środków przewidzianych na 2001 r. dla jednostek samorządu terytorialnego na zadania oświatowe określona zostanie w projekcie budżetu państwa na rok przyszły.    Odnosząc się natomiast do sytuacji jednostek samorządu terytorialnego, które wykorzystały już próg możliwości kredytowej, a zwiększone wydatki oświatowe chciałyby zrealizować w drodze zwiększenia zadłużenia kredytowego, uprzejmie informuję pana marszałka, że nie jest to możliwe. Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (DzU nr 155, poz. 1014) określa zasady zadłużania się jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 113 tej ustawy łączna kwota zobowiązań (z tytułu przypadających do spłaty rat kredytów i pożyczek, potencjalnych spłat kwot wynikających z poręczeń oraz wykupu papierów wartościowych) nie może przekroczyć 15% planowanych na dany rok budżetowy dochodów jednostki samorządu terytorialnego, natomiast łączna kwota długu na koniec roku budżetowego nie może przekroczyć 60% dochodów. Należy podkreślić, że na łączne zadłużenie składają się zobowiązania z tytułu: emisji papierów wartościowych, kredytów, pożyczek, przyjętych depozytów oraz wymagalnych zobowiązań jednostek sektora finansów publicznych. W związku z tym jednostki samorządu terytorialnego, które wykorzystały limit zadłużenia, nie mogą zaciągać kolejnych zobowiązań, tym bardziej że ewentualne kredyty czy pożyczki na sfinansowanie skutków nowelizacji Karty nauczyciela byłyby zobowiązani krótkoterminowymi na uzupełnienie środków obrotowych i musiałyby zostać spłacone do końca roku, w którym zostały zaciągnięte.    Jednocześnie uprzejmie pana marszałka informuję, że wszystkie wnioski jednostek samorządu terytorialnego sygnalizujące niedobór środków finansowych w części oświatowej subwencji ogólnej są wnikliwie analizowane, a ostateczna odpowiedź będzie udzielona zainteresowanym jednostkom samorządu terytorialnego po zakończeniu prac powołanego przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego Zespołu ds. oceny skutków Karty nauczyciela i podjęciu decyzji w tej sprawie na szczeblu centralnym.    Przedstawiając powyższe informacje uprzejmie przepraszam pana marszałka za opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na interpelację pana posła Jerzego Jaskierni. Przygotowanie odpowiedzi wymagało konsultacji z Ministerstwem Finansów.    Z wyrazami szacunku    Minister    Edmund Wittbrodt    Warszawa, dnia 17 sierpnia 2000 r.