Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przesłaną przy piśmie pana marszałka SPS-0202-5194/00 z dnia 30 listopada 2000 r. interpelację pani poseł Izabelli Sierakowskiej w sprawie sytuacji w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, uprzejmie wyjaśniam co następuje.    Obecna ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (DzU nr 86, poz. 433 z późn. zm.) określa zasady zakwaterowania żołnierzy zawodowych oraz innych osób uprawnionych pełniących służbę lub zatrudnionych w jednostkach wojskowych i instytucjach podporządkowanych ministrom obrony narodowej i spraw wewnętrznych i administracji. Zgodnie z cytowaną ustawą gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi i internatowo-hotelowymi na rzecz żołnierzy zawodowych i innych osób uprawnionych resortu obrony narodowej zostało powierzone Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Jednym z podstawowych zadań agencji jest realizowanie, na podstawie art. 22 ustawy, przysługującego każdemu żołnierzowi zawodowemu od dnia powołania go do czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, prawa do kwatery. Prawo to zgodnie z art. 24 ustawy realizowane jest przez przydział kwatery albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery.    Według stanu na koniec 1999 r. łączna ilość kwater i mieszkań pozostających we władaniu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wynosiła 142,4 tys., w tym:    - 47,6 tys. kwater wykorzystywanych przez żołnierzy zawodowych WP w służbie stałej,    - 56,1 tys. kwater wykorzystywanych przez emerytów i rencistów wojskowych oraz uprawnione rodziny po żołnierzach zawodowych,    - 7,0 tys. mieszkań wynajętych pracownikom wojska,    - 27,1 tys. mieszkań zajętych przez osoby nieuprawnione do kwater, ale posiadających tytuł prawny do zajmowanego lokalu (dotyczy to m.in. członków rodzin po żołnierzach, którzy utracili prawo do kwatery),    - 3,9 tys. mieszkań wykorzystywanych na zakwaterowanie tymczasowe,    - 0,7 tys. mieszkań w stanie niezasiedlonym, występujących w niektórych garnizonach po likwidacji jednostek wojskowych.    Spośród 81 tys. żołnierzy uprawnionych do osobnej kwatery stałej aktualnie nie zrealizowało tego prawa 13,3 tys. żołnierzy, którzy przejściowo zamieszkują w kwaterach zastępczych, internatach garnizonowych lub wynajmują mieszkania na koszt agencji. Jednocześnie, począwszy od 1997 r., systematycznie wzrasta ilość zgłaszanych przez osoby uprawnione wniosków o wypłatę ekwiwalentów pieniężnych w zamian za rezygnację z kwatery. Obecnie na wypłatę tego świadczenia oczekuje ponad 13 tys. osób uprawnionych.    Brak dostatecznej ilości środków finansowych pochodzących z budżetu MON oraz dochodów własnych agencji powoduje, że ilość mieszkań oddawanych do użytku w każdym roku (ok. 800-1200) oraz ilość wypłacanych corocznie ekwiwalentów za rezygnację z kwatery (ok. 950-1200) nie wpływa w istotny sposób na zmniejszenie kolejki żołnierzy oczekujących na przydział kwatery lub wypłatę ww. ekwiwalentu, zwłaszcza przy uwzględnieniu corocznych skierowań do garnizonów ok. 1500-2000 żołnierzy zawodowych po ukończeniu szkół. Ogółem roczne możliwości finansowe agencji w zakresie realizacji nowych inwestycji mieszkaniowych i wypłat wspomnianych ekwiwalentów wynoszą ok. 250 mln zł, natomiast stałe narastające zobowiązania z tytułu niezrealizowanego prawa do kwatery wynoszą już ok. 3 mld zł.    Jednym z najpoważniejszych problemów środowiska wojskowego jest zły stan techniczny budynków, powodowany między innymi tym, że agencji nie udało się zmniejszyć zaległości remontowych, szacowanych na ok. 650 mln zł. Przyczyną tego stanu jest znaczny stopień dekapitalizacji budynków w momencie przejęcia ich przez agencję oraz wysokość czynszów regulowanych niewystarczających na pokrycie potrzeb remontowych (średnio 1,5% wartości odtworzeniowej przy wymaganym poziomie 3%).    Trudnej sytuacji w utrzymaniu w należytym stanie zasobu mieszkaniowego agencji nie rozwiązuje również rozpoczęty od trzech lat proces prywatyzacyjny kwater wojskowych. W procesie tym powstaje z mocy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali obowiązek tworzenia wspólnot mieszkaniowych. Zgodnie z postanowieniami tej ustawy za zarządzanie oraz gospodarkę finansową wspólnot odpowiedzialne są wyłącznie zarządy tych wspólnot. Agencja w tych wspólnotach finansuje jedynie koszty przypadające na jej lokale mieszkalne (lokale niewyodrębnione). W wyniku prywatyzacji zasobu mieszkaniowego agencji działa już ok. 2500 wspólnot mieszkaniowych. Wspólnoty te obejmują ponad 57 000 kwater i lokali mieszkalnych, w tym we władaniu agencji pozostaje nadal 25 000 kwater (43,8%). Na podstawie uchwał wspólnot mieszkaniowych agencji powierzony został zarząd lub administrowanie w 2162 wspólnotach (86,5%). Należy podkreślić, że w zakresie zarządzania wspólnotami mieszkaniowymi mają one możliwość swobodnego wyboru zarządcy. Tak więc agencja pomimo podnoszonych skarg na jej działalność jest postrzegana przez wspólnoty, przynajmniej w ich początkowym okresie funkcjonowania, jako najbardziej właściwa do sprawowania zarządu w tych wspólnotach.    Podnoszone w interpelacji pani poseł Izabelli Sierakowskiej uwagi, że mieszkańcy kwater wojskowych skarżą się na zaniedbania obowiązków agencji wobec lokatorów, na brak remontów budynków oraz nadmierne podwyższanie czynszów, mogą znaleźć tylko częściowe uzasadnienie obciążające w tym zakresie działalność Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Nie jest bowiem prawdą, że zwiększające się obciążenia finansowe mieszkańców przekładają się na wzrost majątku agencji. Otóż czynsz w wysokości ustalonej przez samorządy terytorialne stanowi zaledwie 20-30% opłat mieszkaniowych. O wysokości obciążeń finansowych stanowią głównie rosnące koszty mediów i usług komunalnych, wymieniając dla przykładu cenę oleju opałowego, która wzrosła w latach 1999-2000 o ok. 180%. Ważny jest również fakt, że agencja musi zapłacić dostawcom mediów (ciepło, woda, kanalizacja) pełne zobowiązanie, mimo że część lokatorów nie uiszcza opłat.    Stąd też biorą się ograniczenia w częstotliwości i rozmiarach prac remontowych, które agencja zawęża świadomie przede wszystkim do robót gwarantujących bezpieczeństwo mieszkańców (szczelne instalacje gazowe, drożne przewody kominowe, sprawne i bezpieczne windy). Wszystkie inne działania remontowe realizowane są na zasadzie kumulowania kapitału, a więc ze znacznym opóźnieniem, co niejednokrotnie jest dolegliwe dla lokatorów.    Agencja ma pełną świadomość niedostatków i w wielu przypadkach również słabej jakości działania. Podejmuje ona liczne przedsięwzięcia naprawcze zmierzające do usprawnienia struktur organizacyjnych, jak również działania w celu ograniczenia kosztów funkcjonowania, między innymi poprzez zmniejszenie zatrudnienia (w latach 1997-2000 liczba pracowników agencji zmalała o ok. 1000 osób). Agencja dąży ponadto do wyeliminowania pracowników, którzy nie wykazują właściwej postawy w relacjach z mieszkańcami zasobu.    W ramach działań restrukturyzacyjnych agencja zlikwidowała 6 oddziałów terenowych (do stanu 42) i 1 oddział rejonowy (do stanu 10).    Krytyczne oceny działalności Wojskowej Agencji Mieszkaniowej są przedmiotem głębokich analiz ze strony Rady Nadzorczej Agencji, Ministerstwa Skarbu Państwa i Ministerstwa Obrony Narodowej. Działania te skutkują opracowywaniem nowych koncepcji zakwaterowania Sił Zbrojnych RP, które są przedstawiane Komitetowi Spraw Obronnych Rady Ministrów i Komitetowi Ekonomicznemu Rady Ministrów.    Nową jakością w zakresie mieszkalnictwa wojskowego może stać się przyspieszenie prywatyzacji zasobu mieszkaniowego agencji po wejściu w życie ustawy z dnia 26 października 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, spółek prawa handlowego powstałych w wyniku komercjalizacji, państwowych osób prawnych oraz skarbu państwa. Wtedy bowiem wspólnoty mieszkaniowe zostaną czynnie włączone w proces zarządzania własnym budynkiem i mieszkaniem.    Przedstawiając powyższe, wyrażam nadzieję, iż zawarta w niniejszej odpowiedzi informacja o sytuacji mieszkaniowej żołnierzy zawodowych oraz Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyczerpuje problemy i uwagi poruszone w interpelacji pani poseł.    Z wyrazami szacunku    Minister    Andrzej Chronowski    Warszawa, dnia 21 grudnia 2000 r.