Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie stanu i rozwoju harcerstwa w Polsce

   Szanowny Panie Marszałku! Odnosząc się do pytań zawartych w interpelacji posła Jana Kulasa (SPS-0202-6733/01) w sprawie stanu i rozwoju harcerstwa w Polsce, uprzejmie informuję:    1. Rząd ceni tradycje i ideały harcerskie. Związek Harcerstwa Polskiego jest aktywnym uczestnikiem Światowej Organizacji Ruchu Skautowego i Światowego Stowarzyszenia Przewodniczek i Skautek. Na uznanie zasługują osiągnięcia ZHP, obecnie drugiej co do wielkości organizacji skautowej w Europie, jak też heroiczny okres harcerstwa w czasie II wojny światowej. Związek Harcerstwa Polskiego jest obecnie nowoczesną organizacją skautową. Z satysfakcją należy podkreślić, że wychowanie w ZHP wróciło do harcerskich ideałów, które określa przyrzeczenie harcerskie ˝Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce, nieść chętną pomoc bliźnim i być posłusznym Prawu Harcerskiemu˝. Rząd uważa, że wypracowany w ciągu 90 lat harcerski system wychowawczy nie stracił na aktualności, a zasady harcerskiego wychowania, takie jak służba dla drugiego człowieka, braterstwo i praca nad sobą, służą rozwijaniu najlepszych cech młodzieży.    2. Stan organizacyjny i ilościowy Związku Harcerstwa Polskiego przedstawia się następująco. Obecnie funkcjonuje 17 chorągwi ZHP, zlokalizowanych we wszystkich województwach, przy czym w województwie mazowieckim funkcjonują dwie chorągwie - stołeczna i mazowiecka. Mniejszą jednostką ZHP są hufce powiatowe i gminne w liczbie 456 jednostek. Stan liczebny jednostek przedstawia poniższa tabela: Lp. Chorągiew Liczba zuchów, harcerzy,instruktorów, seniorów 1. Ziemi Lubuskiej 6 830 2. Zachodnio-Pomorska 8 402 3. Wielkopolska 24 210 4. Warmińsko-Mazurska 12 928 5. Śląska 21 499 6. Stołeczna 15 724 7. Podkarpacka 15 763 8. Opolska 12 162 9. Mazowiecka 14 382 10. Łódzka 15 339 11. Lubelska 13 203 12. Kujawsko-Pomorska 14 727 13. Krakowska 12 636 14. Kielecka 19 284 15. Gdańska 10 767 16. Dolnośląska 16 472 17. Białostocka 5 813    Główna Kwatera Związku Harcerstwa Polskiego informuje, że zarejestrowano 240 141 harcerzy. Najliczniejszą chorągwią jest Chorągiew Wielkopolska, która zrzesza 24 210 harcerzy.    3. Rząd kontynuuje zapoczątkowana w roku 1989 demokratyczną politykę młodzieżową, która odnosi się również do harcerstwa. Dzięki tej polityce obserwuje się w Polsce szybki rozwój organizacji młodzieżowych. Cechą charakterystyczną polityki rządu wobec organizacji młodzieżowych jest uwzględnianie we współpracy z tymi organizacjami zasad wynikających z decentralizacji i demokratyzacji państwa oraz transformacji ustrojowej. Na charakter tej współpracy mają również wpływ reformy społeczne, zwłaszcza reforma oświaty i reforma szkolnictwa wyższego. Przygotowanie Polski do wejścia do Unii Europejskiej łączy się również ze wspieraniem edukacji europejskiej i związanych z tym działań organizacji młodzieżowych.    We współpracy z organizacjami młodzieżowymi, w tym ZHP, rząd kieruje się zasadami:    - partnerstwa i podmiotowości,    - wspierania ruchów, organizacji oraz kontaktów i wymiany międzynarodowej młodzieży ponad podziałami politycznymi, resortowymi i regionalnymi,    - wspierania wszechstronnego rozwoju młodych ludzi i wspomagania ich prospołecznych działań na rzecz osób i społecznego środowiska,    - traktowania edukacji jako globalnej wartości i inwestycji w przyszłość, w której wagę ma nie tylko szkolna edukacja formalna, ale także edukacja nieformalna w rodzinie lub grupie koleżeńskiej czy też pozainstytucjonalna w organizacji społecznej czy ruchu młodzieżowym,    - wspierania edukacji ustawicznej jako formy uczenia się przez całe życie,    - wyrównania szans edukacyjnych młodzieży ze wsi i małych miasteczek oraz środowisk defaworyzowanych.    Obecnie działa aktywnie kilkaset organizacji młodzieżowych lub organizacji z dominującym udziałem młodzieży. Analizując wykaz 50 organizacji pozarządowych, które otrzymały w latach 1994-2000 największe dotacje z Ministerstwa Edukacji Narodowej, można wykazać, że organizacje młodzieżowe, w tym ZHP, należały do największych zleceniobiorców.    4. Najbardziej rozpowszechnioną formą współpracy MEN z organizacjami młodzieżowymi, w tym ze Związkiem Harcerstwa Polskiego, jest udzielanie dotacji w ramach zlecania zadań państwowych na realizację działań związanych z wychowaniem, profilaktyką społeczną, promocją zdrowia, integracją europejską, sportem i rekreacją czy edukacją kulturalną.    W ciągu ostatnich 7 lat organizacje młodzieżowe otrzymały tylko z Ministerstwa Edukacji Narodowej dotacje na ponad 100 mln zł.    Najpoważniejszym partnerem MEN w tej współpracy był w tym czasie Związek Harcerstwa Polskiego - najliczniejsza spośród istniejących w Polsce organizacji młodzieżowych.    ZHP otrzymał łącznie w tych latach 44,4 mln zł,    Zrzeszenie Studentów Polskich - 8,2 mln zł,    Związek Młodzieży Wiejskiej - 6,9 mln zł,    Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej - 5,6 mln zł,    Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej - 3,4 mln zł,    Akademicki Związek Sportowy - 3,1 mln zł,    Niezależne Zrzeszenie Studentów - 2,8 mln zł,    Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży - 0,7 mln zł,    Stowarzyszenie Harcerstwa Katolickiego ˝Zawisza˝ - 0,6 mln zł,    Stowarzyszenie Młodych Wielkopolan - 0,4 mln zł,    Białostockie Stowarzyszenie Promocji Studenckiej - 0,4 mln zł.    Należy podkreślić, że współpraca ze wszystkimi organizacjami harcerskimi dotyczy wielu dziedzin i zakres ofert wychowawczych harcerstwa ciągle się poszerza. Wyrazem uznania dla tej działalności jest podpisanie przez ministra edukacji narodowej deklaracji o współpracy ze wszystkimi głównymi organizacjami harcerskimi. Porozumienie określa obszary i zasady tej współpracy. Zgodnie z porozumieniem minister edukacji narodowej uznaje ważną rolę ZHP jako partnera szkół i placówek oświatowych w wychowaniu dzieci i młodzieży, realizującego swoje cele statutowe poprzez własny program i zespół środków objętych harcerskim systemem metodycznym. ZHP uznaje za główny obszar realizacji swoich celów statutowych środowisko uczniowskie na terenie szkół i placówek oświatowych. Zobowiązuje się też do współdziałania z dyrektorami szkół (placówek) i ścisłej współpracy z kuratorami oświaty właściwymi ze względu na lokalizację, szczególnie w zakresie podnoszenia kwalifikacji kadry.    W listopadzie 1999 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej było gospodarzem i współorganizatorem razem ze Związkiem Harcerstwa Polskiego konferencji pn. ˝Rola organizacji dziecięcych i młodzieżowych w podejmowaniu problemów społecznych˝. Instruktorzy ZHP, wśród których jest wielu nauczycieli, zgłaszali gotowość podejmowania różnorodnych działań profilaktycznych.    W lutym 2000 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej zorganizowało Sejmik Wychowawczy ˝Jak wychowywać˝ z udziałem przedstawicieli GK ZHP. Przedstawiciele ZHP uczestniczą w pracach sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży, Komisji Rodziny i Komisji Kultury Fizycznej i Turystyki oraz ich odpowiednikami w Senacie. Naczelnik i jego zastępcy systematycznie spotykają się z ministrem edukacji narodowej.    Należy ocenić, że dotychczasowa współpraca ze Związkiem Harcerstwa Polskiego układa się dobrze. Rząd odnosi się z szacunkiem do dokonań Związku Harcerstwa Polskiego. Dostrzega, obecnie i w przyszłości, miejsce dla aktywności drużyn harcerskich, zwłaszcza w reformowanej szkole, gdzie sprawom wychowawczym należy przywrócić należne im znaczenie.    5. Z posiadanych informacji wynika, że kuratoria oświaty i Ministerstwo Edukacji Narodowej w ramach zlecania zadań państwowych przekazały do tej pory Związkowi Harcerstwa Polskiego środki finansowe w wysokości ok. 4 mln zł. Dotacje resortu edukacji na realizację zadań państwowych związanych z letnim wypoczynkiem dzieci i młodzieży dla Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej wyniosą ok. 1 mln zł. Należy zauważyć, że w obecnym stanie prawnym zlecanie zadań państwowych, zgodnie z ustawą o finansach publicznych, nie może mieć charakteru dotacji podmiotowej czy pomocy materialnej dla organizacji harcerskich, ale powinno się odbywać zgodnie z zasadą konkurencji i wyboru najbardziej korzystnej oferty.    6. Zgodnie z harmonogramem realizacji zadań programu ˝Polityka prorodzinna państwa˝ przyjętego w dniu 2 listopada 1999 r. przez Radę Ministrów, organy administracji rządowej: Ministerstwo Edukacji Narodowej, pełnomocnik rządu do spraw rodziny, Urząd Kultury Fizycznej i Sportu, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz samorządy - podejmują działania zmierzające do zwiększenia udziału stowarzyszeń, organizacji młodzieżowych i akademickich w wychowaniu młodego pokolenia. Wśród tych organizacji wymienia się Związek Harcerstwa Polskiego, Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej oraz Stowarzyszenie Harcerstwa Katolickiego ˝Zawisza˝.    Wśród form wspierania wymienionych stowarzyszeń przez pełnomocnika rządu do spraw rodziny należy wyróżnić:    - wspieranie międzynarodowej wymiany młodzieży, przygotowywanie i realizację protokołów do umów międzynarodowych,    - pomoc finansową dla konkretnych projektów zbieżnych z aktualną polityką rządu,    - tworzenie równych szans dla wszystkich zainteresowanych podmiotów,    - promowanie rozwoju organizacji młodzieżowych i stowarzyszeń wychowawczych w środowisku lokalnym,    - pomoc organizacjom, które powstały bądź zalegalizowały swoją działalność po roku 1989 i nie dysponują wystarczającą bazą.    Rząd w dalszym ciągu będzie wspierał inicjatywy podejmowane przez wszystkie działające w Rzeczypospolitej organizacje harcerskie. Deklaruje też wolę współpracy i pomocy w realizacji celów statutowych harcerstwa, w szczególności poprzez dofinansowywanie, w ramach zlecania zadań, organizowania wypoczynku dzieci i młodzieży oraz programów wychowawczych i profilaktycznych.    Z wyrazami szacunku    Sekretarz stanu    Krzysztof Kawęcki    Warszawa, dnia 27 lipca 2001 r.