Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie rozszerzającego się procederu wymuszania haraczy

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na zapytanie poselskie nr 6462 posła na Sejm RP pana Józefa Lassoty w sprawie rozszerzającego się procederu wymuszania haraczy, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.    Przestępstwo - wskazane w wystąpieniu pana posła J. Lassoty - zostało ujęte w art. 282*) ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (DzU nr 88, poz. 553, z późn. zm.). Na przestrzeni ostatnich dwóch lat liczba czynów odpowiadających tej kwalifikacji zwiększyła się z 8178 do 10 278, tj. o 25,7%. Jednocześnie wzrósł poziom wykrywalności powyższej kategorii przestępstw - z 90,5% w 1999 r. do 91,7% w 2000 r. Wskazane dane statystyczne nie odzwierciedlają procederu wymuszeń, określanych potocznie mianem haraczy. W 1999 r. zgłoszono organom ścigania popełnienie 79 tego typu czynów, w tym wykryto 44, natomiast w 2000 r. zgłoszono 93 przestępstwa - wykryto 40.    Służby operacyjne policji uzyskują szereg informacji o wymuszeniach haraczy bądź ich usiłowaniach. Proceder odbywa się poprzez zastraszanie właścicieli obiektów handlowych, gastronomicznych lub usługowych, połączone często z najściami na lokale i ich dewastacją. Największe zagrożenie takimi działaniami obserwuje się w dużych miastach. Z tych względów podejmowane są szczególne przedsięwzięcia operacyjne, mające na celu rozpoznanie zamiarów grup przestępczych zajmujących się przedmiotową działalnością. Zgromadzony materiał operacyjny często zezwala na wszczęcie formalnej procedury karnej przeciwko sprawcom wymuszeń, jednak - wobec odmowy współpracy ze strony pokrzywdzonych - z reguły do tego nie dochodzi. Przykładowo, niektórzy właściciele agencji towarzyskich bądź salonów masaży również przynależą do świata przestępczego i ze strachu przed zemstą nie decydują się na wskazanie sprawców.    Pomimo wymienionych powyżej przeszkód znaczna liczba spraw kończy się zatrzymaniem sprawców wymuszeń i ich aresztowaniem. Przykładowo, w Krakowie w 2000 r. zgromadzono materiały w stosunku do 6 grup przestępczych, przedstawiając zarzuty 30 osobom (sądy aresztowały 20 przestępców). W marcu 2001 r. grupa operacyjno-dochodzeniowa - powołana decyzją komendanta głównego Policji - doprowadziła do aresztowania w Wyszkowie (woj. mazowieckie) 17 osób podejrzanych o dokonanie szeregu przestępstw, w tym głównie wymuszania haraczy.    Należy podkreślić, iż bez współpracy pokrzywdzonych z organami ścigania trudno jest zapewnić właściwy poziom bezpieczeństwa tej grupy osób, nawet przy najbardziej skutecznych operacyjno-rozpoznawczych działaniach Policji.    Przedsięwzięcia zawarte w ˝Krajowym programie przeciwdziałania przestępczości˝, stanowiącym integralną część dokumentu o nazwie ˝Bezpieczeństwo i porządek publiczny w Polsce˝, który został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 6 czerwca 2000 r., mają bezpośrednio na celu również ograniczenie zjawiska wymuszania haraczy, między innymi poprzez:    - wprowadzenie procedury rejestracyjnej przestępstw,    - rozbudowę etatową Centralnego Biura Śledczego KGP,    - techniczną modernizację Policji,    - wprowadzenie służby kontraktowej w Policji,    - przekazanie zadania konwojowania z Policji do Służby Więziennej,    - poprawę efektywności służby policyjnej poprzez wprowadzenie prawnych możliwości przeznaczania przez samorządy terytorialne dodatkowych środków finansowych na nagrody pieniężne dla policjantów za ponadnormatywny czas służby,    - usprawnienie systemu wymiany informacji pomiędzy właściwymi służbami i organami poprzez powołanie Krajowego Centrum Informacji Kryminalnej.    Realizacja ww. przedsięwzięć związana jest z zakończeniem procesu legislacyjnego nad ustawą o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz ustawy Prawo bankowe, uchwaloną w dniu 24 maja 2001 r. przez Sejm RP i następnie skierowaną do rozpatrzenia przez Senat RP.    Z poważaniem    Minister    Marek Biernacki    Warszawa, dnia 8 czerwca 2001 r. *) Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przemocą, groźbą zamachu na życie lub zdrowie albo gwałtownego zamachu na mienie doprowadza inną osobę do rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym albo do zaprzestania działalności godpodarczej, podlega karze pozbawienia wolnośco od roku do lat 10.