Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmiany warunków umów z Kościołem katolickim dotyczących sprzedaży energii elektrycznej

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na przesłaną przez pana marszałka przy piśmie z dnia 30 marca br., znak: SPS-0202-6179/01, interpelację pani poseł Bronisławy Kowalskiej w sprawie zmiany warunków umów z Kościołem katolickim dotyczących sprzedaży energii elektrycznej, działając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.    Na wstępie pragnę zwrócić uwagę pani poseł na kilka aspektów dotyczących właściwości poszczególnych urzędów w sprawach elektroenergetyki oraz generalnych uwarunkowań wynikających z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (DzU nr 54, poz. 389, z późn. zm.).    Ustawa Prawo energetyczne określa, o czym stanowi art. 1 ust. 1, zasady kształtowania polityki energetycznej państwa, warunki zaopatrzenia i użytkowania paliw i energii oraz działalności przedsiębiorstw energetycznych i wraz z innymi obowiązującymi ustawami wprowadza wyraźny podział zadań pomiędzy poszczególne organy administracji rządowej w sprawach o kluczowym znaczeniu dla gospodarki energetycznej, sektora elektroenergetycznego i odbiorców.    Stosownie do postanowień przepisów ww. ustawy zadania z zakresu spraw regulacji gospodarki paliwami i energią oraz promowania konkurencji w obszarze przedsiębiorstw energetycznych o charakterze monopolu naturalnego realizuje prezes Urzędu Regulacji Energetyki - centralny organ administracji rządowej powołany przez prezesa Rady Ministrów. Do zakresu kompetencji i obowiązków prezesa URE należy regulowanie działalności przedsiębiorstw energetycznych zgodnie z ustawą i założeniami polityki energetycznej państwa zmierzające do równoważenia interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii (art. 23 ustawy), m.in. poprzez udzielanie koncesji przedsiębiorstwom energetycznym oraz zatwierdzanie i kontrolowanie taryf paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła dla koncesjonowanych przedsiębiorstw. Prezes URE rozstrzyga również w pierwszej instancji spory pomiędzy przedsiębiorstwami energetycznymi i odbiorcami energii w zakresie określonym art. 8 Prawa energetycznego oraz współdziała z właściwymi organami w przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym przedsiębiorstw energetycznych.    Do właściwości ministra gospodarki należy opracowanie założeń polityki energetycznej państwa oraz określanie warunków planowania i funkcjonowania krajowych systemów energetycznych. Minister gospodarki w uzgodnieniu z ministrem finansów i prezesem Urzędu Regulacji Energetyki wydaje przepisy wykonawcze w zakresie wynikającym z delegacji zawartych w ww. ustawie.    Nadzór właścicielski nad działalnością spółek energetycznych, w tym Zakładów Energetycznych, należy do kompetencji ministra skarbu państwa.    Poruszony przez panią poseł w interpelacji problem zobowiązania do zmiany umów sprzedaży energii elektrycznej wynika z konieczności dostosowania treści zawieranych umów dostarczania paliw i energii do obowiązujących przepisów ww. ustawy Prawo energetyczne oraz rozporządzeń wykonawczych i był jednym z warunków wydawanych przez prezesa URE koncesji dla przedsiębiorstw energetycznych. Decyzje o zmianie dotychczas obowiązujących umów podejmowane niezależnie przez przedstawicieli zakładów energetycznych w określonym w koncesji terminie dotyczą zatem wszystkich odbiorców energii elektrycznej. Szczególnie pilnie wymagana jest weryfikacja umów o dostarczanie energii elektrycznej pod kątem rzeczywistych potrzeb poszczególnych odbiorców w zakresie urealnienia wielkości mocy zamówionej, w tych przypadkach kiedy na wysokość rachunków za energię elektryczną wpływ mają opaty stałe zależne właśnie od mocy przyłączeniowej niekiedy określanej w wielkości znacznie przekraczającej potrzeby odbiorcy. Praktyka w odniesieniu do budowanych do 1999 r. przyłączy powodowała bowiem, że odbiorca nie był zainteresowany w dostosowaniu zamawianej mocy do swoich rzeczywistych potrzeb, a koszty utrzymywania niezbędnych rezerw (nadwyżkowe moce u wytwórców i w sieci elektroenergetycznej) ponosili i tak wszyscy użytkownicy energii elektrycznej. Ostatnie pismo z dnia 22 stycznia 2001 r., w którym pan Andrzej Karbownik, podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki przypomniał po raz kolejny prezesom zarządów zakładów energetycznych o konieczności urealnienia w zmienianych umowach sprzedaży energii elektrycznej wielkości mocy zamówionej (przyłączeniowej) przez poszczególnych odbiorców, tym razem dotyczyło obiektów sakralnych, w przypadkach których szczególnie często moc przyłączeniowa określona w dotychczasowych umowach nie była adekwatna do rzeczywistego zapotrzebowania i zużycia energii elektrycznej wykorzystywanej przez stosunkowo krótki okres czasu. Działania prowadzone przez zakłady energetyczne w zakresie przeglądu zawartych umów sprzedaży energii elektrycznej z jednoczesnym doradztwem technicznym i ekonomicznym, w tym również w zakresie efektywnego i racjonalnego wykorzystania energii elektrycznej, przyniosą korzyści wszystkim odbiorcom, gdyż powinny spowodować ograniczenie płatności za dostarczoną energię elektryczną, co będzie działaniem owocującym także w przyszłości, oraz powinny doprowadzić do racjonalnego zachowania odbiorców odnośnie do zużycia energii elektrycznej i deklarowanego zapotrzebowania mocy.    Odnośnie do ponoszonych opłat w związku z oświetlaniem obiektów sakralnych informuję, że kwestia ta pozostaje w sferze działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie zarówno przez poszczególne zakłady energetyczne, jak też gminy według przepisów obowiązującego prawa, zgodnie z zasadą wolności działalności gospodarczej określoną w art. 20 i 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niezależnie od prowadzonych działań systemowych przedsiębiorstwa energetyczne, nabierając doświadczeń w prowadzeniu nowoczesnej działalności gospodarczej w warunkach liberalizowanego rynku energii, będą w większym stopniu stosować zróżnicowanie metody promocji zużycia najszlachetniejszej z form energii, jaką jest energia elektryczna, czego przejawem jest m.in., jak zauważyła pani poseł, oświetlanie własnym kosztem ciekawych architektonicznie obiektów, w tym także obiektów sakralnych. Jednakże chciałbym zauważyć, że w obowiązującym porządku prawnym nie ma możliwości przenoszenia kosztów związanych z ww. działalnością na innych odbiorców.    Ustawa Prawo energetyczne nakazuje przedsiębiorstwu energetycznemu eliminowanie finansowania kosztów zaopatrzenia w energię elektryczną jednego odbiorcy przez innych odbiorców, jak również ewidencjonowanie w tym celu kosztów w podziale na grupy odbiorców w rozbiciu na koszty stałe i zmienne, odrębnie dla wytwarzania, przesyłania i dystrybucji, a także w odniesieniu do poszczególnych grup taryfowych (art. 44). Przedsiębiorstwa energetyczne różnicują zatem ceny i stawki opłat określone w taryfach dla różnych grup odbiorców wyłącznie ze względu na uzasadnione koszty spowodowane realizacją świadczenia, o ile przepisy nie stanowią inaczej (art. 45 ust. 4). Ponadto do zakresu kompetencji i obowiązków prezesa URE, który zatwierdza taryfę bądź odmawia jej zatwierdzenia w przypadku stwierdzenia niezgodności opracowanej taryfy z zasadami i przepisami, o których mowa w art. 45 i 46 Prawa energetycznego, należy w szczególności analizowanie i weryfikowanie kosztów przyjmowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne jako uzasadnione do kalkulacji cen i stawek opłat w taryfach. Przyjęte obecnie rozwiązania nie pozwalają na preferencyjne traktowanie niektórych odbiorców energii kosztem innych odbiorców.    Aczkolwiek należy dodać, że w obecnie obowiązujących, jak i następnych taryfach spółek dystrybucyjnych utrzymane zostały tzw. taryfy socjalne przeznaczone dla odbiorców z gospodarstw domowych i wiejskich, dla których ceny i stawki opłat są nadal subsydiowane, choć przyznaję w mniejszym stopniu niż przed rokiem 1999, przez pozostałe grupy odbiorców, zwłaszcza odbiorców przemysłowych. Pragnę w tym miejscu zapewnić panią poseł, że przepisy rozporządzenia wykonawczego do Prawa energetycznego w sprawie zasad kształtowania i kalkulacji taryf energii elektrycznej zabezpieczają stopniowe odchodzenie od subsydiowania tych grup odbiorców, ograniczając wzrost cen i stawek opłat w kolejnych taryfach do 3 punktów procentowych ponad średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym.    Na zakończenie należy podkreślić, że obowiązujące w Polsce Prawo energetyczne jest zgodne z wymaganiami standardów prawnych Unii Europejskiej i stosownie do przepisów zawartych w dyrektywach unijnych zapewnia jednakowe traktowanie wobec prawa wszystkich użytkowników energii, m.in. poprzez stopniową eliminację subsydiowania skrośnego jednej grupy odbiorców przez pozostałe. Energia elektryczna, jak i ciepło oraz paliwa gazowe są towarami, których ceny kształtowane będą już wkrótce przez rozwijający się rynek, a w przypadku przedsiębiorstw energetycznych o charakterze monopolu naturalnego - w działalności związanej z przesyłem i dystrybucją wymagającej istnienia sieci - regulowane poprzez działania prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.    Mam nadzieję, że powyższe wyjaśnienia zostaną przyjęte przez panią poseł jako wyczerpująca odpowiedź na interpelację.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Andrzej Karbownik    Warszawa, dnia 24 kwietnia 2001 r.