Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmiany ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent

   W odpowiedzi na interpelację posła Sergiusza Plewy w sprawie nabycia rekompensat pieniężnych przez osoby zmarłe przed dniem wejścia w życie ustawy o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent z dnia 6 marca 1997 r. uprzejmie informuję, iż w świetle obowiązujących przepisów prawnych w Polsce prawo do rekompensaty pieniężnej przyznaje się tym osobom, które żyły w chwili wejścia w życie ww. ustawy, tj. w dniu 12 kwietnia 1997 r. Zgodnie z ustawą w momencie śmierci osoby uprawnionej spadkobiercy dziedziczą rekompensatę, ponieważ prawo do niej jest prawem majątkowym. Do spadkobierców, czyli osób uprawnionych do dziedziczenia rekompensaty, mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 2 ww. ustawy prawo do rekompensaty pieniężnej jest szczególnym prawem majątkowym, różnym od świadczeń wynikających ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych. Rekompensata pieniężna jest zadośćuczynieniem państwa na miarę jego możliwości finansowych za skutki niekonstytucyjnych działań legislacyjnych w latach 1991-1992, polegających na niepodwyższaniu wynagrodzeń pracownikom sfery budżetowej oraz odebraniu niektórym emerytom i rencistom dodatków za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy uwzględnieniu, że tak kształtowane świadczenia dotyczyły osób, które były emerytami lub rencistami przed 15 listopada 1991 r. W związku z tym przy dziedziczeniu prawa do rekompensaty należy wziąć pod uwagę fakt, że jest ono świadczeniem ˝nowym˝, a nie świadczeniem, o jakim wspomniano wyżej, opartym na roszczeniu powstałym wcześniej.    Połączone komisje Sejmu RP (Komisja Polityki Społecznej, Komisja Finansów Publicznych oraz Komisja Skarbu Państwa), rozpatrujące w lipcu 1999 r. projekt nowelizacji ustawy z dnia 6 marca 1997 r., odrzuciły możliwość zaspokojenia roszczeń spadkobierców osób zmarłych przed dniem 12 kwietnia 1997 r., które należały do wymienionych w ustawie grup pracowników sfery budżetowej oraz emerytów i rencistów. Wspomniane komisje Sejmu RP nie znalazły bowiem podstaw prawnych do rozciągnięcia uprawnień do rekompensaty przyznanych tą ustawą na spadkobierców osób zmarłych przed dniem wejścia w życie ustawy, a więc spadkobierców osób, które same nie nabyły uprawnień do rekompensat nadanych przepisami ustawy z dniem jej wejścia w życie, czyli z dniem 12 kwietnia 1997 r. Ponadto Trybunał Konstytucyjny wydał postanowienie (sygn. akt Ts 161/99) w przedmiotowej sprawie, w którym to stwierdzono, iż: ˝(...) prawo do uzyskania rekompensaty w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent powstało po stronie osób uprawnionych dopiero z chwilą wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 12 kwietnia 1997 r. Nie można więc w tym wypadku twierdzić, iż doszło do naruszenia wcześniej nabytego prawa do rekompensaty˝.    Zatem terminem, od którego istnieje możliwość dziedziczenia rekompensaty, jest data wejścia w życie ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac, gdyż nie można być spadkobiercą nieistniejącego prawa majątkowego. Przyjęcie innego rozwiązania oznaczałoby nadanie praw majątkowych spadkobiercom tych osób, które ich nie nabyły. Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, przystępując do realizacji programu wypłat rekompensat pieniężnych, wypłaca je tym, którzy nabyli prawo do rekompensat zgodnie z ustawą z dnia 6 marca 1997 r. Jednocześnie rząd RP musiał uwzględniać możliwości finansowe państwa i inne istniejące zobowiązania skarbu państwa, np. reformę ubezpieczeń społecznych, reprywatyzację, bowiem rekompensaty pokrywane są z przychodów z prywatyzacji, tak jak inne wspomniane zobowiązania, o których zadecydował Sejm.    Minister    Aldona Kamela-Sowińska    Warszawa, dnia 2 marca 2001 r.