Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmian uregulowań prawnych gwarantujących możliwość pozyskania kredytu z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego bez ograniczeń ilościowych i czasowych

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją pani poseł Elżbiety Szparagi w sprawie zmian uregulowań prawnych gwarantujących możliwość pozyskania kredytu z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego bez ograniczeń ilościowych i czasowych uprzejmie przekazuję poniższe wyjaśnienia.    Krajowy Fundusz Mieszkaniowy, utworzony w Banku Gospodarstwa Krajowego na mocy ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (DzU nr 133, poz. 654 z późn. zm.), jest jedną z podstawowych struktur prawno-finansowych służących realizacji zadań wynikających z polityki państwa w zakresie gospodarki mieszkaniowej oraz rozwoju budownictwa mieszkaniowego. Środki KFM przeznacza się przede wszystkim na udzielanie na preferencyjnych warunkach kredytów:    - dla towarzystw budownictwa społecznego oraz spółdzielni mieszkaniowych, z przeznaczeniem na budowę lokali mieszkalnych na wynajem i spółdzielczych lokatorskich,    - dla gmin, z przeznaczeniem na realizację komunalnej infrastruktury technicznej towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu.    Od momentu uchwalenia ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego wprowadzono szereg zmian mających na celu zwiększenie atrakcyjności programu. Należy tutaj wspomnieć przede wszystkim o nowelizacjach:    - z 1997 r., rozwijającej istniejące udogodnienia w zakresie kredytowania inwestorów społecznego budownictwa czynszowego poprzez podniesienie dopuszczalnego udziału kredytu w finansowaniu z 50 do 70% oraz wprowadzenie obligatoryjnego umorzenia kredytu po zakończeniu i rozliczeniu inwestycji, w wysokości 10% kosztów przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlanego,    - z 1999 r., która wprowadziła możliwość udzielania gminom preferencyjnych kredytów ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego z przeznaczeniem na realizację komunalnej infrastruktury technicznej towarzyszącej wszystkim formom budownictwa mieszkaniowego, jak również usprawniła funkcjonowanie programu budownictwa społecznego.    W całym okresie funkcjonowania programu społecznego budownictwa czynszowego stopniowo wzrastała liczba rozpoczętych inwestycji mieszkaniowych współfinansowanych środkami KFM. Szczególnie duże zainteresowanie towarzystw budownictwa społecznego oraz spółdzielni mieszkaniowych kredytami ze środków funduszu miało miejsce w ubiegłym roku, co spowodowało znaczny wzrost kosztów realizacji programu dla budżetu państwa.    Do chwili obecnej podstawowym źródłem zasilania Krajowego Funduszu Mieszkaniowego były dotacje z budżetu państwa. Środki funduszu służą jako kapitał kredytowy (są wypłacane inwestorom jako środki kredytowe), co powoduje, że przy dużym nasileniu akcji kredytowej ich wypływ jest bardzo gwałtowny. Jednocześnie w związku z określonymi w przepisach wykonawczych do ustawy zasadami spłaty kredytów udzielanych na budownictwo społeczne, które przewidują odroczoną spłatę części należnych rat, wnoszone przez kredytobiorców spłaty stanowią obecnie bardzo wąski strumień wpływów do KMF.    Okoliczności te skłaniają do zapewnienia alternatywnych w stosunku do dotacji z budżetu państwa możliwości wyposażania KFM w kapitał kredytowy, jak również sposobów ograniczania tempa wypływów środków z funduszu przy utrzymaniu lub nawet zwiększeniu efektów rzeczowych jego działalności. Uchwalona przez Sejm na posiedzeniu w dniu 3 lutego 2001 r. ustawa o zmianie ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego i ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez skarb państwa oraz niektóre osoby prawne zwiększyła liczbę źródeł finansowania KFM. Wprowadzona została możliwość zaciągania oraz obsługiwania przez Bank Gospodarstwa Krajowego pożyczek i kredytów z przeznaczeniem na dofinansowanie funduszu. BGK będzie mógł otrzymywać na taki cel poręczenia i gwarancje skarbu państwa. Nowela przewiduje ponadto, że środki funduszu będą mogły być przeznaczone na dopłaty do odsetek od kredytów udzielanych z KFM i przejętych w drodze sprzedaży wierzytelności przez banki hipoteczne oraz do tych, które zaciągnęły gminy w banku komercyjnym na realizację komunalnej infrastruktury technicznej towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu. W chwili obecnej ustawa została przekazana do podpisu prezydentowi RP.    W przekazanej pod obrady Senatu ustawie budżetowej na 2001 r. założono dofinansowanie Krajowego Funduszu Mieszkaniowego kwotą dotacji w wysokości 204 mln zł. Ponieważ kwota dotacji nie może w pełni pokryć zapotrzebowania KFM, zostanie ona w dużej mierze uzupełniona pozabudżetowymi źródłami zasilania. Podjęte zostały w tej sprawie działania zmierzające do zasilenia funduszu dodatkowymi środkami pochodzącymi z pożyczki, jaką minister finansów zaciągnie na ten cel w Banku Rozwoju Rady Europy (CEB). W ustawie budżetowej znalazł się odpowiedni zapis upoważniający ministra finansów do zaciągnięcia związanych z tym zobowiązań do kwoty 400 mln zł. Cała wnioskowana kwota pożyczki wynosi 630 mln zł, co oznacza, iż jeżeli dojdzie do podpisania umowy pożyczki, już w tym roku BGK będzie mógł udzielać kredytów pod całą kwotę.    Ograniczone możliwości budżetu państwa nie pozwalają na wprowadzenie uregulowań prawnych, na mocy których, po spełnieniu wymogów formalnych, każdy uprawniony podmiot mógłby bez żadnych ograniczeń otrzymać preferencyjny kredyt. Uwzględniając jednak omówione powyżej propozycje zmian, wprowadzenie których pozwoli na wybór skutecznej i efektywnej ekonomicznie struktury finansowania, należy mieć nadzieję, iż planowane zasilenia funduszu, wpływy z emisji obligacji oraz spłaty udzielonych już kredytów i pożyczek pozwolą uniknąć sytuacji związanych z przejściowym brakiem płynności KFM. Ponadto w Urzędzie Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast prowadzone są prace zmierzające do wypracowania nowych rozwiązań dla poprawy zarządzania popytem na kredyty z KFM w warunkach ograniczonej podaży środków. Zapobiec miałyby one rozpoczynaniu inwestycji bez upewnienia się, że w funduszu znajduje się odpowiednia ilość środków na kredytowanie kontynuacji przedsięwzięcia.    W tym miejscu chciałbym dodać, że w latach ubiegłych, tj. od 1996 do 2000 r. włącznie, jedynym źródłem finansowania Krajowego Funduszu Mieszkaniowego był budżet państwa, który w tym czasie zasilił fundusz łącznie kwotą ponad 1,5 mld zł. Obecnie, w świetle wstępnego planu finansowego KFM, planuje się tylko w samym roku 2001 podpisanie nowych umów kredytowych na ok. 800 mln zł (z czego wypłatę transz kredytów w łącznej kwocie 573 mln zł) oraz dodatkowo wypłacenie ok. 175 mln zł transz kredytów wynikających z umów podpisanych w poprzednich latach. Plan ten prawdopodobnie ulegnie zwiększeniu w związku z zaproponowanym przez Senat podwyższeniem kwoty dotacji budżetowej do KFM oraz planowaną emisją obligacji własnych BGK.    Jednocześnie chciałbym zapewnić, że rząd nie prowadzi prac zmierzających do wprowadzenia przepisów pozbawionych gminy możliwości zaciągania kredytu z KFM na uzbrojenie terenów pod budownictwo mieszkaniowe. Jest to bowiem bardzo ważny instrument polityki mieszkaniowej państwa, w dużej mierze ułatwiający gminom wypełnianie ich zadań własnych, związanych z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej, a zwłaszcza z zapewnieniem lokali komunalnych i socjalnych osobom uboższym.    Z wyrazami szacunku    Minister    Jerzy Kropiwnicki    Warszawa, dnia 6 marca 2001 r.