Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie trudnej sytuacji finansowej ośrodków opiekuńczo-rehabilitacyjnych dla dzieci w woj. świętokrzyskim

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Andrzeja Słomskiego, przekazaną przy piśmie SPS-0202-5880/01, w sprawie trudnej sytuacji finansowej ośrodków opiekuńczo-rehabilitacyjnych dla dzieci w woj. świętokrzyskim uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień:    W oparciu o zapisy ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153, z późn. zm.), art. 4, ubezpieczenie zdrowotne realizowane jest przez kasy chorych, które gromadzą środki finansowe, zarządzają nimi i zawierają umowy ze świadczeniodawcami. Świadczenia zdrowotne udzielane są osobom ubezpieczonym w ramach środków finansowych posiadanych przez kasę chorych i powinny odpowiadać aktualnej wiedzy i praktyce medycznej oraz nie przekraczać granic koniecznej potrzeby. Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym nie pozbawiła osób niepełnosprawnych prawa do świadczeń zdrowotnych, w tym rehabilitacji leczniczej.    Zgodnie z art. 31 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym osobom ubezpieczonym przysługują, na zasadach określonych w ustawie, świadczenia zdrowotne mające na celu: zachowanie zdrowia oraz zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. W celu realizacji powyższych uprawnień kasa chorych zapewnia w szczególności: badanie i poradę lekarską, badanie diagnostyczne, leczenie (ambulatoryjne, w domu chorego, szpitalne oraz w ramach pomocy doraźnej), rehabilitację leczniczą, świadczenia pielęgniarskie, opiekę nad kobietą w okresie ciąży, porodu i połogu, opiekę prenatalną nad płodem i opiekę nad noworodkiem, opiekę profilaktyczną, zaopatrzenie w leki i materiały medyczne, zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze oraz lecznicze środki techniczne, orzekanie o stanie zdrowia, opiekę paliatywno-hospicyjną.    Analiza i porównanie planów finansowych na 2001 r. (zbiorczo we wszystkich kasach chorych) wskazuje, że wydatki na rehabilitację na 1999 r. wynosiły w mln zł: 92,3, w 2000 r. - 99,0, na 2001 r. planuje się nakłady w wysokości 136,0 mln zł, co pokazuje, że środki finansowe przeznaczane na rehabilitację w kasach chorych wzrastają. Wydatki na rehabilitację wynoszą ok. 0,5% nakładów na świadczenia i rosną razem z nakładami na inne świadczenia.    Wyjaśniając działania Świętokrzyskiej Regionalnej Kasy Chorych, informuję, że kasa podpisała umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych dla ubezpieczonych w kasie - z dwiema placówkami opiekuńczo-rehabilitacyjnymi. Kasa wydaje także, w indywidualnych przypadkach, zgody na pokrycie kosztów leczenia w dwóch placówkach, z którymi nie zawarła umowy - na całoroczny pobyt dzieci w ośrodku szkolno-wychowawczym w Tarnobrzegu oraz na leczenie w ośrodku dla dzieci niepełnosprawnych w Rusinowicach - turnusy 21-dniowe.    Kasa zawarła umowę na udzielanie świadczeń z zakresu rehabilitacji z dziennym ośrodkiem opiekuńczo-rehabilitacyjnym w Kielcach na okres od 1 stycznia 2001 r. do 30 czerwca 2001 r. (z zastrzeżeniem przedłużenia na II półrocze 2001 r.). W związku z powyższym wskazane w piśmie środki finansowe w kwocie 300 000 zł przyznane są na pół roku. Natomiast na II półrocze 2001 r. placówka otrzyma kwotę nie mniejszą niż w I półroczu.    Powyższa kwota 300 000 zł przeznaczona jest na świadczenie usług rehabilitacyjnych dla dzieci pozostających pod opieką placówki. Kasa chorych w oparciu o art. 31d ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym zobowiązana jest do finansowania rehabilitacji leczniczej, natomiast nie finansuje usług pielęgnacyjno-opiekuńczych świadczonych dla pacjentów w ośrodku. Należy nadmienić, że w ramach kompleksowej rehabilitacji pacjenta (rozumianej jako kompleksowe postępowanie w odniesieniu do osób niepełnosprawnych) kasy chorych, zgodnie z przywołaną ustawą, finansują świadczenia zdrowotne.    Odpowiadając na pytanie pana posła: czy ŚRKCh i podobne w kraju mogą liczyć na dodatkowe środki pieniężne z przeznaczeniem na kontrakty z ośrodkami opiekuńczo-rehabilitacyjnymi, informuję, że trudno mówić o dodatkowych środkach pieniężnych w systemie na ten cel. Kasy chorych finansują świadczenia zdrowotne, w tym świadczenia z zakresu rehabilitacji leczniczej, zgodnie z planami finansowymi przewidzianymi na rok bieżący - w ramach posiadanych środków pochodzących ze składek na ubezpieczenie zdrowotne.    Przechodząc do pytania pana posła: czy resort odpowiedzialny za wdrażanie tej formy zna sytuację, w jakiej znalazły się ośrodki opiekuńczo-rehabilitacyjne, uprzejmie informuję, że resortowi, którym kieruję, znane są trudności publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz wpływające na to czynniki. Pragnę zwrócić uwagę na znaczenie działań naprawczych - szeroko pojętej restrukturyzacji. Łączy się to z przekształceniem części placówek, ale także likwidacją niektórych z nich, a także postawaniem nowych podmiotów na rynku usług medycznych, oferujących świadczenia, których zapewnienie w ramach umów wydaje się spełniać oczekiwania społeczne (np. terapia dzieci z autyzmem).    Uprzejmie wskazuję, że na podstawie przepisu art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (DzU nr 133, poz. 827 i nr 162, poz. 1126) z dniem 1 stycznia 1999 r. jednostki samorządu terytorialnego przejęły (w większości) uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Jednostki samorządu terytorialnego uzyskały prawo do tworzenia, przekształcania i likwidacji zakładu.    Zasadne jest wskazać, iż samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie, z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów pokrywa koszty działalności i zobowiązań oraz samodzielnie gospodaruje przekazanymi w nieodpłatne używanie nieruchomościami i majątkiem skarbu państwa lub komunalnym oraz majątkiem własnym (otrzymanym i zakupionym) - art. 53 ust. 1. Sposoby uzyskiwania środków finansowych przez zakład opieki zdrowotnej enumeratywnie określa przepis art. 54 ust. 1 wymienionej ustawy. Zakład opieki zdrowotnej, jak każdy podmiot funkcjonujący w gospodarce rynkowej, zobowiązany jest do obniżania kosztów oraz ekonomicznego wykorzystywania posiadanych zasobów.    W odniesieniu do pytania pana posła, czy taka polityka zamykania działalności ośrodków jest zgodna z głoszoną przez rząd polityką prorodzinną i wspierania rodzin najbardziej potrzebujących uprzejmie informuję, że nie prowadzi się celowej polityki zamykania ośrodków opiekuńczo-leczniczych czy opiekuńczo-rehabilitacyjnych.    Uprzejmie wyjaśniam, że celem realizowanych zmian w ochronie zdrowia jest stopniowa poprawa jakości oraz dostępności świadczeń zdrowotnych, z drugiej strony racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami. Realizując ten cel, odstępuje się od dotychczasowego finansowania podaży świadczeń (bazy i kadry) na korzyść finansowania uzasadnionych potrzeb zdrowotnych osób ubezpieczonych, które winny wyznaczać strukturę i liczbę świadczeniodawców.    Realizowana restrukturyzacja zakładów opieki zdrowotnej zmierza do stworzenia spójnego, efektywnego systemu opieki zdrowotnej, dopasowanego do potrzeb mieszkańców regionu, przy optymalnym wykorzystaniu zasobów już istniejących. Ogromne znaczenie i rola przypada w tym zakresie samorządom terytorialnym, które są w stanie najlepiej ocenić realne potrzeby swoich wspólnot. Regionalny program restrukturyzacji winien zyskać akceptację samorządów terytorialnych. W szczególności dotyczy to jednostek samorządu terytorialnego, które pełnią rolę organu założycielskiego dla samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (warto zauważyć, że w okresie przekształceń systemowych poszerzyła się grupa realizatorów polityki prorodzinnej oraz możliwości ich współdziałania, w nowym układzie administracyjnym poszczególne jednostki terytorialne powinny ustalać cele tej polityki, zgodnie z lokalnymi potrzebami).    W związku z powyższym kierunki działań restrukturyzacyjnych mają na uwadze z jednej strony dostosowanie systemu ochrony zdrowia do potrzeb społeczności lokalnej, a z drugiej - do możliwości płatników.    Na zakończenie, w rozważanym kontekście, należy zauważyć, że realizacja polityki prorodzinnej, ukierunkowanej na pomoc rodzinom z osobami niepełnosprawnymi, stających przed licznymi problemami (niskie dochody, bezrobocie), mającej na celu pomoc i złagodzenie ich trudnej sytuacji, niewątpliwie winna obejmować zapewnienie odpowiednich koniecznych świadczeń rehabilitacyjnych dla osób niepełnosprawnych, jednakże wymaga też równoczesnej aktywizacji innych instrumentów pomocowych.    Z wyrazami szacunku    Minister    Grzegorz Opala    Warszawa, dnia 27 marca 2001 r.