Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie dopuszczalności egzekucji komorniczej należności za usługi medyczne wykonywane na rzecz ubezpieczonych przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej na podstawie kontraktu z kasą chorych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Zbigniewa Podrazy, przekazaną przy piśmie z dnia 20 lutego 2002 r., znak SPS-0202-670/02, w sprawie dopuszczalności egzekucji komorniczej za należności za usługi medyczne wykonywane na rzecz ubezpieczonych przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej na podstawie kontraktu z kasą chorych, uprzejmie informuję, co następuje.    Powszechny system ubezpieczeń zdrowotnych określony w ustawie z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153, ze zm.) oparty został na mechanizmie kontraktowym. Podstawą organizacji udzielania świadczeń zdrowotnych na rzecz ubezpieczonych są umowy o udzielanie świadczeń zawieranych przez kasy chorych ze świadczeniodawcami.    Podstawą do rozstrzygnięcia zagadnienia przedstawionego w interpelacji istotnie jest zatem ustalenie wzajemnych relacji pomiędzy kasą chorych a świadczeniodawcami. Kasy chorych zgodnie z art. 66 ustawy o p.u.z. posiadają osobowość prawną. Przyznanie kasom chorych podmiotowości prawnej oznacza, iż mogą występować one w obrocie prawnym jako samodzielne podmioty stosunków prawnych. Kasy chorych mogą zatem nabywać prawa i zaciągać zobowiązania.    Kasy chorych, zawierając umowy ze świadczeniodawcami, stają się stronami umowy. Z tego tytułu kasom chorych przysługują określone uprawnienia względem świadczeniodawców, a świadczeniodawcom względem kas chorych. Nie stoi temu na przeszkodzie fakt, iż kasy chorych działają na rzecz ubezpieczonych, ponieważ posiadają przymiot osobowości prawnej.    Odnosząc powyższe ustalenie do umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych, stwierdzić należy, iż kasy chorych są dłużnikami zakładów opieki zdrowotnej co do świadczenia pieniężnego za udzielone świadczenia zdrowotne, a wierzycielami kas chorych są zakłady opieki zdrowotnej, które zawarły umowę z kasą chorych i udzieliły określonych świadczeń zdrowotnych na rzecz ubezpieczonych.    Do umów o udzielanie świadczeń znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 471 i n. K.c., regulujące odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. W przypadku niespełnienia ciążącego na dłużniku zobowiązania wierzyciel może dochodzić od dłużnika przymusowego spełnienia świadczenia zgodnie z postanowieniami Kodeksu postępowania cywilnego. Po uzyskaniu tytułu wykonawczego wierzyciel może zwrócić się do komornika w celu wyegzekwowania należnego świadczenia.    Niedopuszczalność prowadzenia egzekucji komorniczej w stosunku do określonego podmiotu wynikać może jedynie z wyraźnego przepisu ustawowego. Takiego wyłączenia nie ma w przypadku kas chorych, co oznacza, iż względem kas chorych może być prowadzone postępowanie egzekucyjne.    Nie stoi temu na przeszkodzie fakt, iż odbiorcami usług są ubezpieczeni, a nie kasy chorych. Mamy tu bowiem do czynienia z umowami na rzecz osób trzecich (pactum in favorem tertii), w których spełnienie świadczenia zastrzeżone jest na rzecz osób trzecich, a nie na rzecz strony umowy (w tym przypadku kasy chorych). Prawo pozwala na konstruowanie takiego typu stosunków zobowiązaniowych (zob. art. 393 K.c.).    Podmiot, na którego rzecz zastrzeżono spełnienie świadczenia, uzyskuje roszczenia względem zobowiązanego do spełnienia świadczenia, z których może korzystać w imieniu własnym. Nie oznacza to jednak, iż staje się stroną stosunku prawnego. Podkreślić zatem należy, iż ubezpieczeni nie są dłużnikami zakładów opieki zdrowotnej, od których otrzymują świadczenia zdrowotne, lecz kasy chorych, z którą te zakłady zawarły umowy o udzielanie świadczeń.    Kasy chorych należą do jednostek sektora finansów publicznych i prowadzą gospodarkę finansową zgodnie z ustawą z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (DzU nr 155, poz. 1014, ze zm.). Zgodnie z zasadami określonymi w tej ustawie jednostki sektora finansów publicznych powinny dokonywać płatności w terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Terminowe spełnienie zobowiązania nie powoduje konieczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego spełnienia świadczenia.    Wyrażam nadzieję, iż przedstawione wyjaśnienia pozwolą na usunięcie wszelkich wątpliwości dotyczących zagadnienia przedstawionego w interpelacji.    Minister    Mariusz Łapiński    Warszawa, dnia 17 marca 2002 r.