Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji rozporządzenia ministra rozwoju regionalnego i budownictwa z dnia 11 lipca 2001 r. dotyczącego samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wykonywanych z użyciem materiałów wybuchowych

   Z datą 11 lipca 2001 r. wydane zostało rozporządzenie ministra rozwoju regionalnego i budownictwa z dnia 11 lipca 2001 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wykonywanych z użyciem materiałów wybuchowych podpisane przez ówczesnego ministra J. Kropiwnickiego. Rozporządzenie określa: rodzaje i zakres przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie związanych z projektowaniem i kierowaniem robotami budowlanymi z użyciem materiałów wybuchowych...    Rozporządzenie to wprowadza bardzo istotne zmiany w zakresie sposobu definiowania robót i kwalifikowania osób do wykonywania rozbiórek obiektów wykonywanych metodą wybuchową (terminologia przyjęta w ustawie Prawo budowlane) w stosunku do zasad stosowanych dotychczas. I tak:    1. Nowością terminologiczną rozporządzenia jest wprowadzenie pojęcia: roboty budowlane z użyciem materiałów wybuchowych. Właściwym terminem określającym zgodnie z intencją art. 14 Prawa budowlanego określoną specjalność robót budowlanych, jest określenie: rozbiórka obiektów budowlanych wykonywana metodą wybuchową lub bezpośrednio roboty strzałowe, jak określa to rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 20 lipca 1999 r. w sprawie rozbiórek obiektów budowlanych wykonywanych metodą wybuchową (DzU 1999 r., nr 92, poz. 737). Rozporządzenie starannie omija tę terminologię, choć przy określaniu wąskiej specjalności robót lub uprawnień budowlanych powinno się dążyć do uszczegółowienia nazwy specjalności. Unikanie właściwej terminologii jest zabiegiem świadomym. Z nazywania prac strzałowych przy rozbiórkach obiektów robotami budowlanymi wynikać ma bowiem, że prace strzałowe w budownictwie mogą projektować i kierować nimi przede wszystkim osoby o wykształceniu budowlanym.    2. Potwierdzeniem tej intencji jest właśnie kolejna nowość cytowanego rozporządzenia. Jest nią wprowadzenie możliwości nabywania uprawnień do projektowania i wykonywania robót strzałowych przy rozbiórkach obiektów przez osoby o wykształceniu wyższym w kierunku: budownictwo. Nowość ta jest zaskoczeniem dla samych absolwentów budownictwa, ponieważ ani w programie studiów, ani w zakresie swej praktyki zawodowej nie mają oni do czynienia z materiałami wybuchowymi i techniką strzelniczą. Rozporządzenie stwarza im jednak możliwość przyspieszonego nabycia wiedzy i doświadczeń przez: współudział w sporządzeniu sześciu projektów robót budowlanych z użyciem materiałów wybuchowych oraz bezpośrednie uczestnictwo w sześciu robotach budowlanych z użyciem materiałów budowlanych. Jak na złożoną i wielce odpowiedzialną dziedzinę, jaką jest technika strzelnicza, są to wymagania symboliczne.    3. Dotychczas, z racji zakresu wykształcenia wynikającego z programu studiów, jak i doświadczeń nabytych w praktyce zawodowej, pracę w dziedzinie stosowania techniki strzelniczej w przemyśle (w tym w budownictwie) podejmowali inżynierowie górnicy z uprawnieniami i praktyką w dziedzinie techniki strzelniczej lub oficerowie - absolwenci szkół wojskowych. Rozporządzenie z dnia 1 lipca 2001 r. w istotny sposób narusza ten stan. Stwierdzając w § 4, że: Do uzyskania uprawnień budowlanych jest wymagane posiadanie wyższego wykształcenia technicznego w kierunku budownictwo lub wyższego wykształcenia technicznego w zakresie inżynierii wojskowej (...) rozporządzenie całkowicie wyklucza z możliwości zdobycia uprawnień inżynierów górniczych, z których wielu prowadzi działalność gospodarczą w zakresie robót rozbiórkowych w budownictwie i posiada znaczny dorobek i doświadczenie w tej dziedzinie. Czyniąc odstępstwo od wymogów wykształcenia budowlanego dla inżynierów wojskowych, nie zachowano tej zasady dla inżynierów górniczych, choć ich wiedza i umiejętności w zakresie statyki, mechaniki, kinematyki i wytrzymałości materiałów - dziedzin pomocnych w wykonywaniu rozbiórek obiektów, są nie mniejsze niż inżynierów budowlanych czy wojskowych, za to wiedza i doświadczenie w zakresie materiałów wybuchowych i techniki strzelniczej są nieporównanie większe. Środowisko budowlane, znając dobrze zasady konstrukcji obiektów budowlanych, nie może przypisywać sobie na wyłączność znajomości zagadnień statyki, mechaniki i kinematyki, gdyż wiedza ta dostępna jest na odpowiednim poziomie absolwentom wielu innych kierunków technicznych. Proces budowlany jest procesem złożonym, wymagającym udziału ludzi wielu specjalności. Decydujące powinno być to, co się wykonuje, a nie jaką się temu nada nazwę.    4. Ponadto rozporządzenie określa długie, wielomiesięczne procedury powoływania zespołów kwalifikacyjnych i kwalifikowania osób do wykonywania prac strzałowych przy rozbiórkach obiektów. Z drugiej strony ustala się w nim 14-dniowy termin obowiązywania od dnia ogłoszenia. Skutek jest taki, że rozporządzenie, które zaczęło obowiązywać od dnia 18 września 2001 r., nie może zacząć funkcjonować do dziś. Do chwili obecnej, jak i zapewne jeszcze długo wszelkie prace, których rozporządzenie dotyczy, prowadzone mogą być tylko niezgodnie z zasadami, które określa. Chcąc je przestrzegać, należałoby zawiesić wszystkie roboty strzałowe w kraju do czasu aż wymyślone w rozporządzeniu warunki zostaną spełnione.    W obliczu zaistniałej sytuacji nasuwają się następujące wątpliwości i pytania:    1. Do czasu nowelizacji Prawa budowlanego ustawą z dnia 17 lutego 2000 r. (DzU nr 29, poz. 354) resortem wiodącym w zakresie rozbiórek budowlanych wykonywanych metodą wybuchową był minister spraw wewnętrznych i administracji. Jego funkcje przejął minister właściwy do spraw architektury i budownictwa. W świetle cytowanych błędów, nieporozumień czy wręcz szkodliwości przepisu zachodzi pytanie:    - Czy resort ten jest właściwie przygotowany merytorycznie i kadrowo do prowadzenia problematyki rozbiórek obiektów metodą wybuchową, czy w odpowiedni sposób rozumiana jest złożoność i zagrożenia związane z wykonywaniem robót strzałowych oraz czy zasady kwalifikowania osób do nabycia uprawnień są racjonalne, społecznie sprawiedliwe i bezpieczne? Czy w świetle krytyki rozporządzenia nie zachodzi potrzeba jego nowelizacji?    2. Dlaczego w rozporządzeniu do uprawnień wykonywania rozbiórek metodą wybuchową preferuje się wykształcenie budowlane, choć ani w zakresie programu nauczania, ani w zakresie praktyki zawodowej nie daje ono przygotowania w dziedzinie techniki strzelniczej, niezbędnego do prowadzenia prac rozbiórkowych metodą strzałową? Posiadanie wykształcenia budowlanego nie jest przecież generalnym warunkiem nabywania uprawnień budowlanych. Jest szereg specjalności, gdzie z racji charakteru wykonywanych prac uprawnienia nabywają przedstawiciele innych zawodów, jak np.: elektronicy i elektrotechnicy w budownictwie telekomunikacyjnym, elektrycy i energetycy w instalacjach elektrycznych, inżynierowie sanitarni w budowie wodociągów i kanalizacji, inżynierowie rolnictwa w melioracji. Dziedzina rozbiórek obiektów wykonywanych metodą wybuchową jest też szczególną specjalnością procesu budowlanego i jako rozbiórka mieści się zgodnie z art. 3 pkt 7 w pojęciu: roboty budowlane. De facto jest to jednak rozbiórka, a nie budowanie i wymaga zupełnie innych umiejętności niż nabywane na studiach budownictwa.    3. Dlaczego w § 4 rozporządzenia określającym warunki uzyskania uprawnień pominięto osoby o wyższym wykształceniu górniczym, posiadające wiedzę i doświadczenie w rozbiórkach obiektów budowlanych techniką strzałową i prowadzących dotychczas działalności w tym zakresie? Czy zamknięcie tej grupie zawodowej możliwości kontynuowania tej działalności ma jakieś uzasadnienie?    Z poważaniem    Poseł Bogdan Klich    Warszawa, dnia 20 lutego 2002 r.