Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie interpretacji ustawy o pobieraniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów oraz ustawy o publicznej służbie krwi

   Pytania:    1. Jakie podmioty są uprawnione do tworzenia i prowadzenia krajowych i regionalnych banków komórek i tkanek - na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 13 listopada 1996 r. w sprawie sposobu i warunków tworzenia krajowych i regionalnych banków komórek i tkanek przeznaczonych do przeszczepiania oraz ich zadań?    2. Jak należy rozumieć niespójność treściową pomiędzy brzmieniem art. 2 ust. 2 (wymienienie łącznie celów diagnostycznych i naukowo-badawczych) oraz art. 14 ust. 2 (wymienienie tylko celów diagnostycznych) ustawy o publicznej służbie krwi?    3. Co oznacza zwrot: ˝kwalifikowany personel˝ występujący w art. 14 ust. 1 ustawy o publicznej służbie krwi? Co z kolei oznacza zwrot ˝posiadający odpowiednie kwalifikacje zawodowe pracownik służby krwi˝ występujący w art. 15 ust. 1 tejże ustawy oraz zwrot: ˝w obecności lekarza lub w okolicznościach umożliwiających niezwłoczne wezwanie lekarza˝?    Czy te dwa artykuły są ze sobą spójne?    Przedstawianie stanu faktycznego.    1. Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o pobieraniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów postępowanie polegające na pobieraniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów może być podejmowane wyłącznie w zakładach opieki zdrowotnej. Postępowanie polegające na pobieraniu komórek, tkanek i narządów może być podejmowane również w wyższych uczelniach medycznych, uniwersytetach z wydziałem medycznym, medycznych jednostkach badawczo-rozwojowych i jednostkach organizacyjnych służby krwi. Krąg podmiotów uprawnionych przez ustawodawcę do wykonywania wymienionych zadań jest katalogiem zamkniętym.    Kwestia związana z prowadzeniem banku komórek i tkanek uregulowana jest w art. 14 omawianej ustawy oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 13 listopada 1996 r. w sprawie sposobu i warunków tworzenia krajowych i regionalnych banków komórek i tkanek przeznaczonych do przeszczepiania oraz ich zadań. Art. 14 ust. 1 stanowi, że w celu gromadzenia, przetwarzania, i przechowywania komórek i tkanek przeznaczonych do przeszczepiania w przyszłości mogą być tworzone krajowe i regionalne banki komórek i tkanek. Zgodnie z § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia krajowe i regionalne banki komórek i tkanek są tworzone jako wewnętrzne komórki organizacyjne publicznych zakładów opieki zdrowotnej, wyższych uczelni medycznych, uniwersytetów z wydziałem medycznym, medycznych jednostek badawczo-rozwojowych i jednostek organizacyjnych służby krwi (pierwsza grupa podmiotów). Banki mogą być również tworzone (§ 4 ust. 2 rozporządzenia) jako samodzielne jednostki organizacyjne, na zasadach określonych w przepisach odrębnych (druga grupa podmiotów). W związku z takim stwierdzeniem ustawodawcy pojawia się pytanie, jakiego typu podmioty mieszczą się w zakresie dyspozycji § 4 ust. 2 omawianego rozporządzenia. W samej ustawie ustawodawca rozdzielił dwie grupy zadań, a mianowicie pobieranie i przeszczepianie komórek, tkanek i narządów (art. 16) oraz gromadzenie, przetwarzanie i przechowywanie komórek i tkanek przeznaczonych do przeszczepiania w przyszłości (art. 14). Pierwsza grupa zadań może być wykonywana jedynie przez podmioty enumeratywnie wymienione w ustawie. Druga grupa zadań może być wykonywana zarówno przez podmioty eneumeratywnie wymienione w ustawie - te same, o których mowa w art. 16, ale również przez samodzielne jednostki organizacyjne. A zatem ustawodawca stanął na stanowisku, że bankowanie komórek i tkanek (ale nie narządów) jest postępowaniem, które może być pddane słabszym rygorom formalnym, a grupa podmiotów uprawnionych do bankowania komórek może być szersza.    Pytanie dotyczy interpretacji stwierdzenia: ˝banki (...) mogą być tworzone jako samodzielne jednostki organizacyjne, na zasadach określonych w przepisach odrębnych...˝. Czy należy interpretować ten zwrot w taki sposób, że banki mogą być tworzone przez różne podmioty bez żadnych ograniczeń, np. co do formy prawnej?    2. Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi określa zasady pobierania, przechowywania i przetwarzania krwi ludzkiej, obrotu krwią i preparatami krwiopochodnymi, warunki zapewniające dostępność preparatów przygotowywanych z krwi, a także zadania oraz organizację publicznej służby krwi.    Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy zadania w zakresie pobierania krwi, jej przetwarzania w preparaty krwiopochodne oraz zaopatrzenia w krew i w te preparaty do celów określonych w ustawie realizuje publiczna służba krwi. Jednostkami organizacyjnymi publicznej służby krwi są Krajowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa oraz regionalne centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa, które są publicznymi zakładami opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 14 ust. 1 pobieranie krwi jest dopuszczalne wyłącznie przez jednostki organizacyjne publicznej służby krwi oraz w innych zakładach opieki zdrowotnej przez kwalifikowany personel za zgodą kierownika regionalnego centrum. W ustępie drugim tego artykułu ustawodawca dodał, że przepis ten nie dotyczy pobierania krwi w celach diagnostycznych. A zatem pobieranie krwi w celach diagnostycznych może być dokonywane nie tylko przez zakłady opieki zdrowotnej, ale również przez osoby fizyczne wykonujące zawód medyczny oraz przez grupową praktykę lekarską, pielęgniarek lub położonych. Wydaje się, że w ustępie drugim art. 14 ustawodawca nieświadomie pominął zwrot ˝i naukowo-badawczych˝, co wynikałoby z logicznej konsekwencji zapisu art. 2 ust. 2 ustawy, który traktuje łącznie cele diagnostyczne i naukowo-badawcze. W związku z takim brzmieniem art. 14. pobieranie krwi w celach naukowo-badawczych poddane jest ostrzejszym rygorom wynikającym z ust. 1 art. 14 i może być dokonywane jedynie przez jednostki organizacyjne publicznej służby krwi oraz w innych zakładach opieki zdrowotnej.    Czy interpretacja taka jest prawidłowa i czy zamiarem ustawodawcy było poddanie pobierania krwi w celach naukowo-badawczych ostrzejszym rygorom, wynikającym z ust. 1 art. 14?    3. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o publicznej służbie krwi pobieranie krwi jest dopuszczalne wyłącznie przez jednostki organizacyjne publicznej służby krwi oraz w innych zakładach opieki zdrowotnej przez kwalifikowany personel za zgodą kierownika regionalnego centrum.    Co oznacza zwrot ˝kwalifikowany personel˝, o jakie kwalifikacje chodzi i w jakich przepisach są one określone?    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o publicznej służby krwi jednym z warunków, który musi być zachowany przy pobieraniu krwi, jest wykonywanie tej czynności przez lekarza albo posiadającego odpowiednie kwalifikacje zawodowe pracownika służby krwi w obecności lekarza lub w okolicznościach umożliwiających niezwłoczne wezwanie lekarza.    Co oznacza zwrot: ˝posiadającego odpowiednie kwalifikacje zawodowe pracownika służby krwi˝? Jakie są to kwalifikacje i w jakich przepisach są one określone? A także jak należy interpretować zwrot: ˝w obecności lekarza lub w okolicznościach umożliwiających niezwłoczne wezwanie lekarza˝?    Z poważaniem    Poseł Tadeusz Maćkała    Warszawa, dnia 8 maja 2002 r.