Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie pogarszającej się sytuacji finansowej domów pomocy społecznej

   Ustawa z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 203, z 2003 r. poz. 1966) dotycząca finansowania kosztów pobytu w domu pomocy społecznej osób kierowanych na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593) spowodowała, że w roku 2004 notuje się coraz więcej wolnych miejsc w domach pomocy społecznej. Zmiany w zasadach odpłatności za pobyt w tych domach postawiły samorządy w niezwykle trudnym położeniu. Powiat nie może przeznaczyć własnych środków na ich utrzymanie, bowiem nie posiada dodatkowych źródeł dochodów.    Gminy od czasu wprowadzenia nowych przepisów o odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej zaprzestały kierowania osób do tych placówek mimo bardzo dużego zapotrzebowania ze strony osób tego potrzebujących. Odpłatność za pobyt skierowanej osoby, jaką musi ponosić gmina, jest zbyt wysoka jak na możliwości finansowe gminy, której budżet takiego obciążenia nie wytrzyma. Gmina realizuje sporo innych zadań zleconych przez administrację rządową, na które to zadania brakuje pełnego pokrycia finansowego z budżetu państwa. Brak skierowań osób do tych jednostek przez samorządy powoduje obniżenie dotacji Wojewody na jedno miejsce miesięcznie.    W moim okręgu wyborczym są takie domy pomocy społecznej, do których samorządy od czasu wprowadzenia nowych przepisów o odpłatności za pobyt nie skierowały ani jednej osoby. Taka sytuacja powoduje, że dyrektorzy tych placówek zmuszeni będą do znacznego ograniczenia zatrudnienia. Zaoszczędzone w ten sposób środki finansowe pozwolą jedynie na funkcjonowanie przez okres kilku miesięcy. Tymczasem do końca 2006 roku powiaty muszą zwiększyć stan zatrudnienia kadry zespołu terapeutyczno-opiekuńczego do 0,7 etatu na 1 mieszkańca PDS (70 pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy na 100 mieszkańców DPS). Wynika to z przepisów ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia z dnia 15 września 2000 roku w sprawie domów pomocy społecznej.    W ciągu ostatnich kilku lat z budżetu państwa przeznaczono znaczne kwoty (1 mld złotych) na dostosowanie jakości usług świadczonych w domach pomocy społecznej do obowiązujących standardów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września 2000 roku w sprawie domów pomocy społecznej. Stacjonarne domy pomocy społecznej, by zapewnić dzieciom i osobom starszym, przewlekle chorym, niepełnosprawnym, pozbawionym opieki godne warunki życia i całą sferę usług opiekuńczo-leczniczych oraz wspomagających, uczyniły wiele, by pieniądze, o których mowa wyżej, w sposób racjonalny i zgodnie z ich przeznaczeniem wykorzystać. Ponieważ gminy nie kierują do DPS osób wymagających całodobowej opieki, osoby te przebywają przez długi okres czasu w szpitalach lub innych jednostkach służby zdrowia.    Gminy coraz częściej oferują swoim podopiecznym opiekę środowiskową lub zalecają skierowanie do zakładu opiekuńczo-leczniczego, ośrodków paliatywnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. A przecież podstawowym celem ˝reformy˝ finansowania domów pomocy społecznej miało być zlikwidowanie kolejki osób oczekujących na skierowanie. Niestety, efekty są zupełnie inne. Osoby bezdomne i samotne przewlekle chore są pozbawione opieki. Przebywają nadal w miejscu zamieszkania, co grozi znacznym pogorszeniem ich stanu zdrowia, a w niektórych przypadkach, szczególnie w okresie zimowym, utratą życia.    W związku z tym moje pytania są następujące:    1) Czy resort dostrzega ten problem i jakie proponuje rozwiązania na przyszłość?    2) Czy w oparciu o te negatywne sygnały resort nie powinien zabiegać o nowelizację przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego dotyczących finansowania kosztów pobytu w DPS osób kierowanych na podstawie ustawy o pomocy społecznej?    3) Czy nie należy przywrócić finansowania DPS przez Wojewodę, ustalając rzeczywisty, coroczny koszt utrzymania 1 mieszkańca w tych domach?    Rozwiązanie sygnalizowanych problemów jest sprawą szczególnie pilną, zwłaszcza biorąc pod uwagę zbliżającą się zimową porę roku. Nie powinno się dopuścić do wystąpienia ludzkich tragedii.    Z poważaniem    Poseł Alicja Lis    Jarosław, dnia 15 listopada 2004 r.